Кафедра : Электрапрывад і аўтаматызацыя прамысловых установак і тэхналагічных комплексаў

Свой пачатак кафедра "Электрапрывад і аўтаматызацыя прамысловых установак і тэхналагічных комплексаў" (ЭАПУіТК) бярэ з кафедры "Электрычныя машыны", якая была створана на энергетычным факультэце адроджанага ў 1933 годзе Беларускага політэхнічнага інстытута (БПІ). Загадваў гэтай кафедрай дацэнт Шчадрын Н.У. У 1946 годзе пасля ваеннага перапынку кафедра "Электрычныя машыны" аднавіла сваю працу ў БПІ. Узначаліў кафедру старшы выкладчык Мяхедка Ф.У. У 1955 годзе ў Мінск прыязджае вядомы спецыяліст па электрапрывадзе, які да гэтага працаваў у Маскве ва УНДІ Электрапрывад, доктар тэхнічных навук Гейлер Леанід Бенядзіктавіч і становіцца загадчыкам кафедры "Электрычныя машыны і электрапрывад". У 1957 годзе ён атрымлівае вучонае званне прафесара. Узначаленая ім кафедра становіцца профілюючай па выпуску інжынераў-электрыкаў па спецыяльнасці "Электрыфікацыя прамысловых прадпрыемстваў".

Адначасова з гэтым актывізуецца навуковая работа і пачынаецца падрыхтоўка аспірантаў на кафедры, якая ўзмацняецца з прыходам на кафедру ў 1960 годзе к.т.н., дацэнта Анхімюка В.Л. і ў 1961 годзе к.т.н., дацэнта Ільіна А.П. Маладыя выкладчыкі кафедры рыхтуюць дысертацыі і атрымліваюць вучоныя ступені. Гэта быў час бескарыслівых творчых пошукаў і самаахвярнай веры ў сілу навукі і тэхнікі. У 1963 годзе ў адпаведнасці з патрэбамі прамысловасці быў зменены профіль спецыяльнасці "Электрыфікацыя прамысловых прадпрыемстваў", якая стала мець шыфр 0628 і атрымала назву "Электрапрывад і аўтаматызацыя прамысловых установак". У 1970 годзе кафедра "Электрычныя машыны і электрапрывад" падзяляецца на дзве "Электраабсталяванне і аўтаматызацыя прамысловых установак" і "Электразабеспячэнне прамысловых прадпрыемстваў". Загадчыкам кафедры "Электраабсталяванне і аўтаматызацыя прамысловых установак" становіцца к.т.н., дацэнт Шэйна Г.П., які займаў гэтую пасаду да 1977 года. З гэтага часу адбываецца перамяшчэнне кафедры па факультэтах. З энергетычнага факультэта кафедра пераходзіць на факультэт прамысловай энергетыкі, затым у 1978 годзе на фізіка-энергетычны факультэт і ў 1983 годзе на зноў адукаваны факультэт робатаў і робататэхнічных сістэм, які потым быў перайменаваны ў факультэт інфармацыйных тэхналогій і робататэхнікі (ФІТР), дзе кафедра знаходзіцца па цяперашні час. Пры ўсіх гэтых пераходах кафедра захоўвае і развівае спецыяльнасць па электрапрывадзе, праводзячы навуковыя даследаванні і ўдасканальваючы метадычную аснову падрыхтоўкі спецыялістаў.

У 1987 годзе ў СССР уводзіцца новы пералік спецыяльнасцей, і былая спецыяльнасць 0628 набывае новы шыфр і назву: 21.05 «Электрапрывад і аўтаматызацыя прамысловых установак і тэхналагічных комплексаў» (ЭАПУіТК). Кафедра пачынае рыхтаваць спецыялістаў па двух спецыялізацыях: 21.05.01 - Электрапрывад і аўтаматызацыя агульнапрамысловых установак і тэхналагічных комплексаў. 21.05.02 – Электрапрывад і аўтаматызацыя робататэхнічных і гнуткіх вытворчых комплексаў (ранейшая назва спецыялізацыі «Сістэмы праграмнага кіравання прамысловымі ўстаноўкамі і робататэхнічнымі комплексамі», якая была ўведзена на кафедры ў 1983 г.).

З 1988 г. кафедра пераназываецца ў электрапрывад і аўтаматызацыя прамысловых установак і тэхналагічных комплексаў. Пачатак 90-х гадоў кладзе канец перабудоўнай шуміхі і ўносіць карэкціроўкі ў сістэму падрыхтоўкі спецыялістаў. Кафедра захоўвае і пашырае свае пазіцыі і ў гэты час, калі ў 1994 годзе ўводзіцца новы пералік спецыяльнасцей у Рэспубліцы Беларусь і спецыяльнасць атрымлівае шыфр і назву Т11.02 "Аўтаматызаваны электрапрывад" (АЭП). У лістападзе 1994 г. кафедры ўдаецца арганізаваць і правесці першую рэспубліканскую навукова-тэхнічную канферэнцыю "Аўтаматызаваны электрапрывад прамысловых установак", у якой прынялі ўдзел вучоныя замежных краін: Расіі, Польшчы, Лівана і Сірыі. Вынікі канферэнцыі станоўча паўплывалі на развіццё навучальнага працэсу і навуковых даследаванняў. У прыватнасці, было падрыхтавана абгрунтаванне і вучэбныя праграмы па ўвядзенні трэцяй спецыялізацыі Т11.02.03 "Электрапрывад і аўтаматызацыя камунальнай і бытавой тэхнікі". Савет БДПА ад 02.12.1994 г. зацвердзіў гэтую спецыялізацыю і прадставіў для разгляду ў Міністэрства адукацыі. Аднак трэцяя спецыялізацыя не атрымала свайго развіцця і да 2001 г. кафедра рыхтавала спецыялістаў па двух спецыялізацыях: Т11.02.01 "Аўтаматызаваны электрапрывад прамысловых і транспартных установак", Т11.02.02 "Аўтаматызаваны электрапрывад тэхналагічных комплексаў". У 2001 годзе былі ўведзены стандарты на адукацыю і новая рубрыкацыя спецыяльнасцей. Спецыяльнасць стала называцца 53.01.05 "Аўтаматызаваныя электрапрывады". Варта заўважыць, што з 1977 па 1997 год загадчыкам кафедры быў Фірага Б.І. (да 1985 г. - к.т.н., дацэнт, а пасля 1985 г. - д.т.н., прафесар). З 1997 па 2018 год загадчыкам кафедры быў к.т.н., дацэнт Гулькоў Г.І. З 2019 года па цяперашні час загадчыкам кафедры ЭАПУіТК з'яўляецца к.т.н., дацэнт Паўлюкавец С.А. Асаблівасцю кафедры ва ўсе часы было імкненне захаваць устойлівасць пры розных знешніх уздзеяннях па ўсіх найважнейшых паказчыках, якія вызначаюць працаздольнасць творчага калектыву: набор студэнтаў па дзённым аддзяленні 45-50, выкладчыцкі склад 14-20, колькасць вочных аспірантаў 4-5. Навуковы напрамак кафедры, закладзены яе заснавальнікам прафесарам Гейлерам Л.Б., звязаны з даследаваннем і распрацоўкай электрапрывадаў пераменнага і пастаяннага току на базе паўправадніковых пераўтваральнікаў. Развіццё тэорыі электрапрывада, з'яўленне новых паўправадніковых прыбораў і сродкаў апрацоўкі інфармацыі высоўвае новыя праблемы, актуальныя для гэтага навуковага кірунку.

За час існавання кафедры яе выкладчыкі абаранілі 2 доктарскія (Анхімюк В.Л. – 1974 г. і Фірага Б.І. – 1984 г.) і 15 кандыдацкіх дысертацый: Баравы Б.В., Пісарык Л.С., Фірага Б. І., Шэйна Г.П., Пятрэнка Ю.М., Бабук А.М., Міхееў Н.М., Апейка А.Ф., Паўловіч С.М., Бяляеў В.П., Прымшыц П.П. , Казлоўскі К.І., Кучаравенка В.Ф., Гулькоў Г.І., Гулькоў А.Г. Тры выкладчыкі кафедры атрымалі вучонае званне прафесара: Анхімюк В.Л. – 1975 г., Фірага Б.І. – 1986 г., Паўлавіч С.М. – 2001 г. На розных этапах сваёй гісторыі кафедра мела навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва з тэхнічнымі ўніверсітэтамі Славакіі (г. Браціслава, г. Кошыцэ), Чэхіі (г. Острава), Польшчы (г. Вроцлаў), Латвіі (г. Рыга), Германіі (г. Іл:менау), Кубы (г. Камагуэй), Сірыі (г. Латакія), Лівана (г. Бейрут), у выніку якога здзяйсняліся паездкі выкладчыкаў на міжнародныя навукова-тэхнічныя канферэнцыі, з мэтай абмену вынікамі навуковых даследаванняў, публікаваліся сумесныя навуковыя артыкулы, кнігі. Выкладчык кафедры Казлоўскі К.І. навучаўся ў аспірантуры Тэхнічнага ўніверсітэта г. Ільменау, дзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Акрамя работы па падрыхтоўцы інжынераў-электрыкаў па аўтаматызаваным электрапрывадзе і аўтаматызацыі тэхналагічных працэсаў, кафедра праводзіць заняткі для некаторых спецыяльнасцей іншых факультэтаў БНТУ.