Выбар будучай прафесіі: Прыгожая назва ці паспяховая інжынерная кар'ера?
Для многіх беларускіх сем'яў надыходзіць гарачая пара. Адзін з членаў іх сям'і - сын, дачка, унук жадае прадоўжыць адукацыю і перад ім стаіць задача выбару будучай прафесіі і паступленне ў вышэйшую навучальную ўстанову. Правільнасць гэтага выбару выключна важная, бо часам вызначае ўсё наступнае жыццё. Некаторыя маладыя людзі імкнуцца паступіць на модныя апошнія гады эканамічныя і юрыдычныя спецыяльнасці. Шматабяцальныя назвы спецыяльнасцей гарантуюць, як ім здаецца, фінансавы дастатак і паспяховую кар'еру. Як то на сустрэчы з абітурыентамі аўтары жарты дзеля прапанавалі дзве "новыя" спецыяльнасці: "Упраўленне фінансавымі патокамі ў Швейцарыі" і "Упраўленне фінансавымі патокамі ў Нігерыі". Жадаючых «паехаць» у Швейцарыю знайшлося шмат, а вось у Нігерыю чамусьці ніхто ехаць «кіраваць фінансамі» не захацеў…
На жаль, многія з гэтых гучных спецыяльнасцей не даюць выпускніку галоўнага - прафесію. Яны ўвогуле нічога не даюць, акрамя страты часу і сродкаў! Колькі іх ходзіць па краіне, ашуканых выпускнікоў з нікому не патрэбнымі дыпломамі. А бо вельмі шматлікія атрымлівалі адукацыю платна! Навошта патрэбна такая вышэйшая адукацыя, якая дае толькі прыгожы дыплом, але не дае прафесіі і жыццёвага дастатку? Вось і працуюць дыпламаваныя эканамісты і юрысты міжнароднага права ў якасці прадаўцоў, грузчыкаў у прыватных прадпрымальнікаў ці дапаможных працоўных на шматлікіх дзяржаўных і прыватных будоўлях.
На нашу думку, у значна больш выгадных умовах аказваюцца маладыя людзі, якія выбралі для сябе ў якасці будучай сферы дзейнасці тэхнічныя спецыяльнасці. "Тэхнары" заўсёды былі і будуць патрэбныя ў вялікай колькасці. Гэтыя спецыялісты шанаваліся заўсёды і ўсюды. Дарэчы, "тэхнары" БНТУ вядомыя і запатрабаваныя за мяжой
Матэрыялы і тэхналогія іх апрацоўкі ў 21 стагоддзі з'яўляюцца адным з вызначальных напрамкаў прагрэсу сучаснай цывілізацыі. Развітыя заходнія краіны з'яўляюцца лідэрамі па вытворчасці не толькі камп'ютарнай тэхнікі, але і розных сплаваў і іншых матэрыялаў.
Спецыялісты-матэрыялязнаўцы вызначаюць аптымальны выбар металічных і неметалічных матэрыялаў, тэхналогію вырабу дэталяў, надзейнасць і даўгавечнасць пры эксплуатацыі тэхнікі і будаўнічых канструкцый. Яны вывучаюць прыроду паходжання матэрыялаў, метады перапрацоўкі, хімічных і фізічных уласцівасцей, а таксама метады і прыборы кантролю і выпрабаванні іх уласцівасцей. Гэтыя веды неабходны гэтак жа пры высвятленні і ўхіленні чыннікаў выйсця з ладу механізмаў і прылад і падвышэнні іх надзейнасці і даўгавечнасці.
Спецыялісты ў галіне матэрыялазнаўства і тэрмічнай апрацоўкі знаходзяць дастойнае прымяненне сваім ведам практычна ў многіх сучасных прамысловых, навучальных і навуковых арганізацыях і карыстаюцца павышаным попытам. Статыстыка размеркавання маладых спецыялістаў БНТУ за апошнія гады сведчыць, што патрэбнасць у матэрыялазнаўцах і металазнаўцах у апошнія гады задавальняецца навучальнымі ўстановамі толькі на дзве трэці. Нават сёлета колькасць заявак традыцыйна большая за колькасць выпускнікоў. Асаблівую цікавасць апошнія гады праяўляюць да інжынераў-матэрыялазнаўцаў замежныя прадпрыемствы, якія маюць свае прадстаўніцтвы ў Беларусі.
Будучыя матэрыялазнаўцы вывучаюць шырокі спектр сучасных матэрыялаў, метады і абсталяванне тэрмічнай і хіміка-тэрмічнай апрацоўкі інструментаў і дэталей машын, хімічныя, фізічныя, атамна-эмісійныя, рэнтгенаспектральныя, металаграфічныя, ультрагукавыя, магнітныя і іншыя метады вызначэння складу, структуры і ўласцівасцей металаў, сплаваў. Характар працы матэрыялазнаўцаў і тэрмістаў разнастайны. Для людзей, схільных да ўдумлівага навуковага падыходу, спецыяльнасці "Матэрыялазнаўства ў машынабудаванні" і "Металазнаўства, тэхналогія і абсталяванне тэрмічнай апрацоўкі металаў" даюць неабмежаваныя магчымасці ў навуковай дзейнасці. Неабходна заўважыць, што ў развітых краінах свету матэрыялазнаўцамі штогод распрацоўваюцца і патэнтуюцца новыя матэрыялы, метады і абсталяванне апрацоўкі,
Важная рада . Пры выбары будучай спецыяльнасці і ВНУ раім рэальна ацаніць узровень сваіх ведаў і вопыт паступлення на выбраную спецыяльнасць за апошнія гады. Напрыклад, на спецыяльнасці "Матэрыялазнаўства ў машынабудаванні" і "Металазнаўства і тэрмічная апрацоўка" за 2011-2019 гады прахадной была сума балаў 140-190. На многія «модныя» спецыяльнасці абітурыенты, якія мелі ніжэй за 240-250 балаў конкурсу, не вытрымалі.
Мы прапануем перспектыўны інжынернае адукацыю!!!!!
Наша кафедра рыхтуе інжынераў-матэрыялазнаўцаў спецыялістаў для працы ва ўсіх абласцях сучаснага індустрыяльнага грамадства. Акрамя традыцыйнага базавага набору ведаў Вы атрымаеце глыбокія веды ў галіне камп'ютарнага матэрыялазнаўства, а таксама асновы нанатэхналогій.
Гістарычна роля ўніверсітэта змянялася ў залежнасці ад эканамічных і сацыяльных умоў, у іх з'яўляліся новыя функцыі, што адлюстравана ў характарыстыках мадэляў:
Універсітэт 1.0 - установы адукацыі, якія рыхтуюць спецыялістаў для прафесійнай дзейнасці ў асобных сектарах эканомікі і сацыяльнай сферы. Асноўная місія - адукацыя.
Універсітэт 2.0 - установы адукацыі, у якіх важную ролю адыгрываюць даследчая праца і выкананне НДР. Да асноўнай місіі - адукацыі, далучаецца новая функцыя - правядзенне навуковых даследаванняў для прамысловага сектара. Сучасны этап развіцця патрабуе ад універсітэтаў больш актыўнага ўкладу ў развіццё эканомікі, заснаванай на ведах, з дапамогай камерцыялізацыі вынікаў навукова-даследчай дзейнасці і стварэння новых навукаёмістых прадпрыемстваў. Гэтым задачам у поўнай меры адпавядае мадэль прадпрымальніцкага ўніверсітэта Універсітэт 3.0 .
Цяпер мы жывем у постіндустрыяльным грамадстве. Да гэтага часу наша цывілізацыя на Зямлі пражыла тры індустрыяльныя рэвалюцыі. 1784 год - паравыя машыны; 1870 – масавая вытворчасць і электрычнасць; 1969 - кампутары, электроніка; зараз - інтэрнэт, аўтаматызацыя, рабатызацыя.
Універсітэт 4.0 - будзе адпавядаць менавіта ўзроўню Індустрыя 4.0. Мы не толькі будзем рыхтаваць спецыялістаў для сучаснага грамадства, а і на спецыяльных пляцоўках ствараць найноўшыя тэхналогіі і ўкараняць іх у вытворчасць.
індустрыя
У аснове ўсіх гэтых прарываў стаіць адна дысцыпліна МАТЭРЫЯЛАВЕДЗЕННЕ.
Нашы спецыялісты высоказапатрабаваны. Штогод у нас колькасць заявак на працаўладкаванне большая за выпускнікоў. Мы абавязкова даем веды па спецыяльных дысцыплінах, спецыяльным праграмаванні і навучаем адной замежнай мове.
Ці наўрад варта тлумачыць, што любы выраб выраблена з натуральнага або штучнага матэрыялу. З даўніх часоў матэрыялы падзелены на дзве групы - металы і неметалы.
Медзь, жалеза, алюміній, тытан - вось шлях па якім чалавек прыручаў металы. Цяпер ужо прымяняюцца сплавы металаў і пры гэтым атрымліваюцца асаблівыя ўласцівасці дэталей машын і канструкцый. Металазнаўцы (матэрыялязнаўцы) кіруюць уласцівасцямі матэрыялаў на стадыі ліцця. Затым дадаткова праводзяць адмысловую тэрмічную ці іншую апрацоўку, ствараюць ахоўныя пакрыцці на паверхні. Для кантролю робяць шліфы і глядзяць у мікраскопы, і зноў паўтараюць доследы для паляпшэння якасцяў. Гэты спосаб абавязковы і надзейны.
Вынаходства кампутара моцна прасунула чалавечую цывілізацыю і паскорыла працэс удасканалення якасцяў металічных і не металічных вырабаў. Зараз, маючы некаторы адносна мінімальны набор звестак аб уласцівасцях матэрыялу можна кіраваць патрэбнымі канчатковымі ўласцівасцямі выраба. Пры гэтым доследы можна праводзіць на камп'ютары і прагназаваць любыя якасці вырабаў. Гэта займае значна менш часу, і лёгка можа быць праверана на практыцы. Кампутарнае мадэляванне можна праводзіць для любых тыпаў дэталяў, як вялізных, так і мініятурных, практычна нябачных чалавечаму воку. Наша кафедра дасць Вам веды не толькі па класічным і камп'ютарным матэрыялазнаўстве, але і па суперсучасным напрамку матэрыялазнаўства нанатэхналогіям.
Тэрмін «нанатэхналогія» упершыню быў выкарыстаны японскім навукоўцам К. Танігучы ў 1974 г. пры абмеркаванні праблем апрацоўкі далікатных матэрыялаў. Прынцыповае значэнне малапамерных аб'ектаў было падкрэслена нобелеўскім лаўрэатам Р.Фейнманам у 1959 г. Яго лекцыя з алегарычным назовам «Унізе поўным поўна месцы: запрашэнне ў новы свет фізікі» акцэнтавала ўвагу на важнасць прац у вобласці сціску матэрыялаў, стварэнні мініятурных кампутараў. метадамі малекулярнай архітэктуры з улікам асаблівасцей біялагічных аб'ектаў. Вялікія надзеі ўскладаліся на хімічны сінтэз, прычым адзначалася, што законы фізікі не забараняюць канструяванне матэрыялаў на атамна-малекулярным узроўні.
Некаторыя ідэі Р.Фейнмана былі развіты Э.Дрэкслерам (Масачусецкі тэхналагічны інстытут, ЗША). У 1986 г. выходзіць яго кніга "Машыны стварэння: прышэсце эры нанатэхналогіі". Грунтуючыся на біялагічных мадэлях, аўтар увёў уяўленні аб малекулярных робататэхнічных машынах. У процівагу традыцыйнаму тэхналагічнаму падыходу "зверху - уніз" (тыповы прыклад - драбненне) у дачыненні да мініяцюрызацыі інтэгральных схем была звернутая ўвага на стратэгію "знізу - уверх" (маецца на ўвазе атамная і малекулярная зборка, пра што раней згадваў Р. Фейнман ).
Так што нанатэхналогіі ўжо ў вашых руках - гэта тэлефоны і планшэты. Цяпер ад Вас залежыць якія яшчэ гаджэты мы будзем выкарыстоўваць у бліжэйшы час.
Нанаметр (скарочана нм) - гэта адна мільярдная частка метра. Прыстаўка "нана" прыйшла да нас са старажытнай Грэцыі, у перакладзе на рускую мову яна азначае "гном" або "карлік". У латыні "нана" мае значэнне "маленькі", "малюсенькі". І сапраўды, адзін нанаметр - гэта вельмі маленькая велічыня, убачыць няўзброеным вокам аб'екты такога памеру немагчыма. Для параўнання заўважым, што валасы чалавека растуць з хуткасцю 10 нм у секунду, а таўшчыня адной валасінкі складае велізарную велічыню - амаль 100 тысяч нанаметраў або 100 мікрон. Нанапамерны маштаб выкарыстоўваюць для характарыстыкі самых маленькіх аб'ектаў, напрыклад, атамаў і малекул. Памер атама крэмнію складае 0.24 нм, а малекулы "фулерэну" С60 ("футбольнага мяча", які складаецца з шасцідзесяці атамаў вугляроду) - 0.75 нм.
Распрацоўка новых метадаў атрымання нанаматэрыялаў з'яўляецца сучасным прыярытэтным напрамкам развіцця хіміі, фізікі і нават біялогіі. Актуальнасць даследаванняў у гэтай галіне звязана, перш за ўсё, з тым, што фарміраванне нанааб'ектаў адбываецца, як правіла, у рамках спецыфічных заканамернасцяў, які не даследаваўся раней у класічных раздзелах навукі. У прыватнасці, адным з асноўных прынцыпаў атрымання нанаструктураваных матэрыялаў з'яўляецца самаарганізацыя ў складаных адкрытых сістэмах з іерархічнымі ўзаемадзеяннямі на розных структурных узроўнях або рэалізацыя кіраванай самазборкі з існуючых у сістэме элементаў - будаўнічых блокаў. Напрыклад, для дасягнення супершчыльнага магнітнага запісу інфармацыі да 10 Тэрабіт на 1 квадратны сантыметр.
Акрамя таго, нікчэмны памер робіць для нанаўладкавання даступным амаль любыя закуткі чалавечага цела або часткі макрамашын, у якія не пракрадзецца нішто іншае. Па-другое, нанаматэрыялы валодаюць вялікім пляцам паверхні, якая паскарае ўзаемадзеянне паміж імі і асяроддзем, у якую яны змешчаныя. Напрыклад, каталітычна актыўныя матэрыялы дазваляюць у дзясяткі тысячы і нават мільёны разоў паскорыць хімічныя ці біяхімічныя рэакцыі. Цікавае ўжыванне - раскладанне вады для вадароднай энергетыкі на вадарод і кісларод у прысутнасці наначасціц дыяксіду тытана, які ўсім нам вядомы, як кампанент тытанавых бялілаў. Нанафільтры дазваляюць адсеяць бактэрыі ці эфектыўна паглынуць прымешкі ці таксіны. Наначасціц таксама могуць "цягаць" за сабой неабходныя лекі або ферменты, праграмуема дастаўляючы іх да загадзя абранай мэты, напрыклад,
У - трэціх, нанаматэрыялы ўнікальныя тым, што такое рэчыва знаходзіцца ў адмысловым, "нанапамерным", стане. Змены асноўных характарыстык абумоўлены не толькі крыху памераў, але і праявай квантавамеханічных эфектаў пры дамінантнай ролі паверхняў часткі. Гэтыя эфекты наступаюць пры такім крытычным памеры, які сувымерны з так званым карэляцыйным радыусам той ці іншай фізічнай з'явы (напрыклад, з даўжынёй вольнага прабегу электронаў, фанонаў, даўжынёй кагерэнтнасці ў звышправадніку, памерамі магнітнага дамена ці зародка цвёрдай фазы і інш.).
Характэрнай асаблівасцю наначасціц з'яўляецца таксама адсутнасць кропкавых дэфектаў. Гэта робіць, у прыватнасці, паўправадніковыя наначасціц ("квантавыя кропкі" ідэальнымі элементамі дасканалых энергазберагальных лазерных і святловыпрамяняльных элементаў.
А індывідуальныя вугляродныя нанатрубкі валодаюць трываласцю, у дзясяткі разоў якая перавышае трываласць
лепшай сталі, пры гэтым яны ў шмат разоў выйграюць у сталі і па сваёй удзельнай масе. Усе гэтыя прыкметы цалкам тлумачаць той факт, што нават грам нанаматэрыялу можа быць больш эфектыўны, чым тона звычайнага рэчыва, і што іх вытворчасць - пытанне не колькасці, не тон ці кіламетраў, а якасці чалавечай думкі, "ноў-гаў" (ад ангельскага knowhow - "ведаю як").
