Рэспубліка Беларусь, 220013, г. Мінск, пр. Незалежнасці, 65, навучальны корпус 1, к. 430
+375 17 293-96-35
tiia.af@bntu.by
Кафедра "Тэорыя і гісторыя архітэктуры" ажыццяўляе падрыхтоўку студэнтаў спецыяльнасці "Архітэктура" на пачатковым этапе (1, 2 курсы) па архітэктурным праектаванні, а таксама па асноўных гісторыка-тэарэтычных курсах ("Гісторыя мастацтваў", "Гісторыя архітэктуры і горадабудаўніцтва", "Рэстаўрацыя" помнікаў архітэктуры», «Архітэктурная кампазіцыя», «Архітэктурная графіка», «Архітэктурнае чарчэнне»), кіруе спецыялізацыяй «Рэстаўрацыя помнікаў архітэктуры», у рамках ліцэя БНТУ вядзе даўніверсітэцкую падрыхтоўку па архітэктурнай кампазіцыі, ажыццяўляе кіраўніцтва дыпломным праектаваннем па тэматыцы выкарыстаннем гісторыка-архітэктурнай спадчыны, праводзіць абмерную і азнаямленчую практыкі.
Асноўны навуковы напрамак кафедры - даследаванне архітэктурнай спадчыны Беларусі, дзе кафедра займае вядучую пазіцыю ў рэспубліцы.
Галоўная мэта работы кафедры - фарміраванне ў будучых спецыялістаў-архітэктараў асноў прафесійнай дзейнасці шляхам вывучэння дасягненняў айчыннага і сусветнага дойлідства.
Стварэнне кафедры "Тэорыя і гісторыя архітэктуры" ў 1969 г. было выклікана павелічэннем кантынгенту студэнтаў, неабходнасцю правядзення заняткаў на больш высокім метадычным і навуковым узроўні, выкарыстання нацыянальнай архітэктурнай спадчыны ў навучальным працэсе. З пачатку свайго існавання кафедра аб'яднала ў сабе два асаблівыя напрамкі педагагічнай і навуковай дзейнасці – правядзення гісторыка-тэарэтычных дысцыплін і практычных заняткаў па асновах архітэктурнага праектавання. Гэта аказалася вельмі плённым, бо дазволіла пры чытанні лекцыйных курсаў адысці ад залішняга тэарэтызавання, паглыбіць прафесійную ацэнку твораў архітэктуры дадзенымі вопыту праектнай дзейнасці, і, акрамя таго, надаць практычным заняткам па архітэктурным праектаванні гістарычную глыбіню і вялікую грунтоўнасць.
У арганізацыі вучэбна-метадычнай працы выкладчыкі арыентаваліся на выкарыстанне досведу найбуйных і найстарэйшых архітэктурных школ Масквы, Санкт-Пецярбурга, Кіева, Львова, Варшавы, удасканальваючы і адаптуючы яго да мясцовых умоў. У цэнтры ўвагі ў арганізацыі навучальнага працэсу быў пастаўлены разгляд гісторыка-архітэктурных праблем, глыбокі аналіз генезісу і развіцця дойлідства, вывучэнне гісторыі беларускай архітэктуры і пытанняў захавання і выкарыстання помнікаў архітэктуры.
Асноўным навуковым напрамкам дзейнасці кафедры стала даследаванне беларускага дойлідства, што было выклікана адносна слабай вывучанасцю архітэктурнай спадчыны Беларусі і неабходнасцю яе рэстаўрацыі і выкарыстання ў сувязі з рэканструкцыяй населеных мясцін, якія гістарычна склаліся. Галоўная ўвага пры гэтым звярталася на вывучэнне марфалогіі пабудоў і атрыманне кароткіх звестак пра гісторыю іх стварэння і архітэктурна-мастацкія асаблівасці. З гэтай мэтай па даручэнні Упраўлення па справах архітэктуры БССР, Дзяржбуда, Міністэрства культуры, Беларускага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры супрацоўнікі кафедры і студэнты архітэктурнага факультэта пад кіраўніцтвам прафесара Чантурыі В.А. праводзілі абмеры і фотафіксацыю помнікаў архітэктуры, абследаванне населеных месцаў Беларусі, якія гістарычна склаліся, з мэтай выяўлення культурнай спадчыны і ўключэння яе ў праектную і навуковую дзейнасць, а таксама ў навучальны працэс архітэктурнага факультэта. У выніку быў назапашаны вялікі матэрыял, які стаў асновай у далейшым для стварэння многіх вучэбна-метадычных і навуковых выданняў.
Прафесар Чантурыя В.А. упершыню выдаў падручнік па гісторыі архітэктуры Беларусі, які потым двойчы перавыдаваўся і быў адзначаны Дзяржаўнай прэміяй БССР. Значэнне гэтага выдання далёка выйшла за межы навучальнага працэсу, бо ў ім упершыню быў абагульнены і сістэматызаваны шырокі матэрыял, які датычыцца развіцця архітэктуры Беларусі са старажытных часоў да пачатку ХХ стагоддзя. Артыкулы В.А.Чантурыі паклалі пачатак уключэнню інфармацыі аб помніках архітэктуры ў энцыклапедычныя выданні Беларусі, пад яго кіраўніцтвам было падрыхтавана пяць кандыдацкіх дысертацый па праблемах гісторыі беларускага дойлідства.
З канца 70-х гадоў пачынаецца новы этап развіцця кафедры, абумоўлены значным павелічэннем колькасці студэнтаў факультэта, творчай актыўнасцю выкладчыкаў кафедры і ўвядзеннем спецыялізацыі пры падрыхтоўцы студэнтаў-архітэктараў. Ён характарызуецца больш паглыбленым, дыферэнцыраваным падыходам пры правядзенні навучальных дысцыплін і значным пашырэннем тэматыкі навуковых даследаванняў па праблемах тэорыі і гісторыі архітэктуры.
Як вынік шматгадовых абмераў і натурных абследаванняў помнікаў архітэктуры калектывам кафедры пад кіраўніцтвам прафесара Чантурыя В.А. было падрыхтавана два тамы навучальнага дапаможніка «Атлас помнікаў архітэктуры і мемарыяльных комплексаў Беларусі» (1983, 1987 гг.), першы з якіх быў удастоены Дыплома і медаля Сусветнага біенале архітэктуры ў Сафіі ў 1985 г.
