Кафедра : Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў

З 2020 года кафедра носіць імя прафесара, Заслужанага дзеяча мастацтваў БССР, член-карэспандэнта Акадэміі архітэктуры СССР Аляксандра Пятровіча Воінава.

ГІСТОРЫЯ КАФЕДРЫ

Кафедра «Архітэктура» (з 1977 г. – кафедра «Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў») была створана ў 1946 г. Загадчык кафедры – прафесар, доктар мастацтвазнаўства Ягораў Ю. А. Потым кафедрай кіравалі прафесары Воінаў А. П. і Воінаў А. А., дацэнты Філімонаў С. Д., Анёлаў В. Б., прафесар Сергачоў С. А. З 2018 г. кафедрай загадвае кандыдат архітэктуры дацэнт Н. А. Лазоўская.

Першапачаткова, знаходзячыся ў складзе будаўнічага факультэта, кафедра забяспечвала падрыхтоўку спецыялістаў будаўнічых спецыяльнасцей. З 1952 г., калі было створана архітэктурнае аддзяленне, асноўнай задачай стала падрыхтоўка менавіта архітэктараў. У 1952 г. калектыў кафедры складаўся з 10 супрацоўнікаў: Воінаў А. П. - загадчык кафедры, прафесар, Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР, член-карэспандэнт Акадэміі архітэктуры СССР; Ягораў Ю. А. - прафесар, доктар мастацтвазнаўства; Кароль В. А. – дацэнт, (пасля Старшыня Дзяржбуда БССР, Народны архітэктар СССР, Сапраўдны член Акадэміі мастацтваў СССР, Заслужаны будаўнік БССР); Заборскі Г. В. – дацэнт (пасля Народны архітэктар СССР, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР); Макляцова Н. М. - дацэнт, кандыдат тэхнічных навук; Гусеў В. І. – дацэнт (пасля Заслужаны архітэктар БССР); Сініцын А. І. – дацэнт (пасля першы дэкан архітэктурнага факультэта, Заслужаны будаўнік БССР); Тарасікаў Н. Л.; Кулін В. І. - дацэнт, кандыдат тэхнічных навук; Елісееў І. К. - дацэнт, кандыдат архітэктуры. У асноўным усімі гэтымі тытуламі і званнямі выкладчыкі былі адзначаны пазней за той уклад, які яны ўнеслі ў справу развіцця архітэктуры і адукацыі. А тады гэта быў калектыў энергічных людзей, якія выдатна разбіраліся ў асаблівасцях той прафесіі, якой яны навучалі студэнтаў. усімі гэтымі тытуламі і званнямі выкладчыкі былі адзначаны пазней за той уклад, які яны ўнеслі ў справу развіцця архітэктуры і адукацыі. А тады гэта быў калектыў энергічных людзей, якія выдатна разбіраліся ў асаблівасцях той прафесіі, якой яны навучалі студэнтаў. усімі гэтымі тытуламі і званнямі выкладчыкі былі адзначаны пазней за той уклад, які яны ўнеслі ў справу развіцця архітэктуры і адукацыі. А тады гэта быў калектыў энергічных людзей, якія выдатна разбіраліся ў асаблівасцях той прафесіі, якой яны навучалі студэнтаў.

У розныя гады на кафедры працавалі прафесар Аграновіч-Панамарова А. С., дацэнты Алёхін В. К., Анёлаў В. Б., Анікін В. І., Афанасьеў Н. М., Балыка А. Я., Белагорцаў І. Д. ., Бяляеў С. В., Волчак В. М., Гаўрыкава Г. М., Заборскі Г. В., Занеўскі А. М., Звераў Ф. П., Мацкевіч Л. П., Наканечны А. І., Адзельскі Н. Э., Равуцкая І. П., Рымінскі Л. Н., Сітнікава І. А., Сакалоўскі В. Э., Сычова А. В., Трахтэнберг Н. Я., Чарнатаў В. М., Чырыкаў Е. Е., старшы выкладчык Гаруновіч В. В. і інш. Імкненне забяспечыць найбольшае набліжэнне навучальнага працэсу да рэальнага праектавання дасягаецца і прыцягненнем да выкладання на кафедры архітэктараў, якія актыўна ўдзельнічаюць у стварэнні сучаснай архітэктуры і якія, нягледзячы на ​​значныя страты асабістага часу, знаходзяць і для сябе нешта карыснае ў зносінах са студэнтамі. Так,

Кафедра паслужыла асновай стварэння ўсіх іншых кафедр архітэктурнага факультэта, а таксама шэрага ВНУ і навукова-даследчых арганізацый рэспублікі.

ДЗЕЙНАСЦЬ КАФЕДРЫ

Кафедра "Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў" забяспечвае ў навучальным працэсе вывучэнне курса дысцыплін, якія звязаны з архітэктурай, якая стварае ўмовы для рэалізацыі найбольш разнастайных бакоў жыццядзейнасці чалавека. Дзейнасць кафедры ажыццяўляецца такім чынам, каб выконваць усе педагагічныя стандарты і арганізоўваць навучальны працэс у адпаведнасці з кваліфікацыйнай характарыстыкай архітэктара.

Выпускнікі атрымліваюць кваліфікацыю "архітэктар" і працаўладкоўваюцца ў структурныя падраздзяленні факультэта, у дзяржаўныя і прыватныя арганізацыі, якія ажыццяўляюць праектную дзейнасць, а таксама ў органы кіравання архітэктурнай і горадабудаўнічай дзейнасцю.

Выдатнікі навучання, якія праявілі схільнасць да навуковых даследаванняў, якія актыўна ўдзельнічаюць у СНТК, якія маюць публікацыі паступаюць у магістратуру. На кафедры вядзецца падрыхтоўка па другой ступені вышэйшай адукацыі па спецыяльнасці "Архітэктура" па вочнай і завочнай форме навучання і падрыхтоўка навуковых кадраў вышэйшай кваліфікацыі (аспірантура) па вочнай і завочнай форме навучання, у тым ліку замежных грамадзян

У сферу дзейнасці кафедры ўваходзіць: чытанне лекцыйных курсаў, архітэктурнае курсавое і дыпломнае праектаванне, правядзенне навучальных і вытворчых практык: будаўніча-тэхналагічнай, праектнай і пераддыпломнай.

Лекцыйныя курсы

1 ступень вышэйшай адукацыі

Архітэктурнае матэрыялазнаўства. Гісторыя архітэктуры і горадабудаўніцтва. Кампазіцыя аб'ектаў архітэктуры. Тыпалогія будынкаў і збудаванняў. Нарматыўна-прававая дакументацыя ў архітэктуры і будаўніцтве. Рэканструкцыя аб'ектаў архітэктуры і горадабудаўніцтва. Універсальны дызайн аб'ектаў архітэктуры. Сучасная архітэктура і дызайн. Тэорыя архітэктуры.

2 ступень вышэйшай адукацыі

Метадалогія архітэктурнага аналізу праектных рашэнняў. Фарміраванне даступнасці архітэктурнага асяроддзя. Інаватыка. Сучасныя матэрыялы і тэхналогіі ў архітэктурным формаўтварэнні. Архітэктурнае і горадабудаўнічае эскізаванне, ідэя-канцэпцыя праекта. Даследаванне і праектаванне з дапамогай камп'ютарных тэхналогій па прафілізацыі.

Архітэктурнае праектаванне

Тэматыка практычных заняткаў і курсавых праектаў ахоплівае асноўныя кірункі будучай прафесійнай дзейнасці архітэктараў па праектаванні жылых і грамадскіх будынкаў: Індывідуальны жылы дом (2 курс). Шматпавярховы жылы дом зменнай паверхавасці (3 курс). Грамадскі будынак масавага прымянення - школа (3 курс). Грамадскі будынак зальнага тыпу - забаўляльны цэнтр (4 курс). Рэканструкцыя жылога ці грамадскага будынка (4 курс). Шматфункцыянальны грамадскі комплекс (5 курс). Праект па выбары (6 курс).

Асноўны напрамак работы кафедры - гэта імкненне зразумець творчыя парывы ​​маладых аўтараў і дапамагчы ім рэалізаваць свае мары аб мастацтве архітэктуры. Кафедра падтрымлівае пастаянныя творчыя, арганізацыйныя і кансультатыўныя сувязі з асноўнымі праектнымі інстытутамі і творчымі майстэрнямі архітэктараў Рэспублікі Беларусь і вядучымі майстрамі айчыннай архітэктуры.

Старшыня Дзяржаўнай экзаменацыйнай камісіі кафедры - Крамарэнка Віктар Уладзіміравіч, Заслужаны архітэктар Беларусі, двойчы лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь. Удзел у рабоце Дзяржаўнай экзаменацыйнай камісіі нараўне з выкладчыкамі кафедры і іншых вядомых майстроў айчыннай архітэктуры заўсёды рабіў абарону дыпломных праектаў не звычайным мерапрыемствам, а дарэчнай і своечасовай праверкай ведаў і здольнасцей маладога спецыяліста перад яго выхадам у самастойны творчы шлях.

Кафедра актыўна ўдзельнічае ў падрыхтоўцы навуковых кадраў. Цягам доўгага часу была своеасаблівым рэгіянальным цэнтрам апрабацыі дысертацыйных даследаванняў у галіне архітэктуры. Больш за 40 дактароў і кандыдатаў архітэктуры пры самым непасрэдным удзеле кафедры падрыхтавана для народнай гаспадаркі Беларусі, Украіны, Літвы, Латвіі. Паспяхова падрыхтавалі і абаранілі дысертацыі архітэктары і з краін далёкага замежжа - Кітая, Нігерыі, Малі, Кубы, Егіпта, Ірана. Штогод да 15–20 студэнтаў абараняюць па тэматыцы кафедры дысертацыі на суісканне ступені магістра архітэктуры.

Навуковая дзейнасць кафедры, арыентаваная перш за ўсё на метадычнае забеспячэнне навучальнага працэсу, цесна ўвязваецца з актуальнымі праблемамі развіцця архітэктуры. Таму кафедра заўсёды актыўна ўдзельнічала ў правядзенні навуковых даследванняў, важных для народнай гаспадаркі. Цяпер у цэнтры ўвагі кафедры знаходзяцца навуковыя праблемы тыпалогіі і рэканструкцыі жылых і грамадскіх будынкаў у новых сацыяльна-эканамічных умовах, удасканалення нарматыўнай базы будаўніцтва. Праблемы народнага дойлідства Беларусі і развіцця традыцый у сучаснай архітэктуры даследуе доктар архітэктуры Сяргачоў С. А. Рашэнне праблемы стварэння даступнасці архітэктурнага асяроддзя для людзей з абмежаваннямі жыццядзейнасці, у тым ліку для людзей з інваліднасцю, а таксама ўніверсальны дызайн аб'ектаў архітэктуры і горадабудаўніцтва - сфера навуковых інтарэсаў кандыдатаў архітэктуры Лазоўскай Н. А. і Мазанік А.У. Паспяхова распрацоўвае навукова-метадычныя асновы рэканструкцыі фонду жылых і грамадскіх будынкаў з выкарыстаннем іх у рэальным праектаванні кандыдат архітэктуры Рак Т. А. Архітэктуру сучасных праваслаўных храмаў даследуе кандыдат архітэктуры Арабей В.Г. Навуковыя даследаванні ў галіне аховы і захавання архітэктурнай спадчыны праводзіць кандыдат мастацтвазнаўства Гаранская Т.Г. Маладыя выкладчыкі кафедры – Кніга А.М., Кісялёва М.С., Шастак Ю.Ц. – працуюць над дысертацыйнымі даследаваннямі па актуальных для Рэспублікі Беларусь тэмах. Паспяхова распрацоўвае навукова-метадычныя асновы рэканструкцыі фонду жылых і грамадскіх будынкаў з выкарыстаннем іх у рэальным праектаванні кандыдат архітэктуры Рак Т. А. Архітэктуру сучасных праваслаўных храмаў даследуе кандыдат архітэктуры Арабей В.Г. Навуковыя даследаванні ў галіне аховы і захавання архітэктурнай спадчыны праводзіць кандыдат мастацтвазнаўства Гаранская Т.Г. Маладыя выкладчыкі кафедры – Кніга А.М., Кісялёва М.С., Шастак Ю.Ц. – працуюць над дысертацыйнымі даследаваннямі па актуальных для Рэспублікі Беларусь тэмах. Паспяхова распрацоўвае навукова-метадычныя асновы рэканструкцыі фонду жылых і грамадскіх будынкаў з выкарыстаннем іх у рэальным праектаванні кандыдат архітэктуры Рак Т. А. Архітэктуру сучасных праваслаўных храмаў даследуе кандыдат архітэктуры Арабей В.Г. Навуковыя даследаванні ў галіне аховы і захавання архітэктурнай спадчыны праводзіць кандыдат мастацтвазнаўства Гаранская Т.Г. Маладыя выкладчыкі кафедры – Кніга А.М., Кісялёва М.С., Шастак Ю.Ц. – працуюць над дысертацыйнымі даследаваннямі па актуальных для Рэспублікі Беларусь тэмах. Маладыя выкладчыкі кафедры – Кніга А.М., Кісялёва М.С., Шастак Ю.Ц. – працуюць над дысертацыйнымі даследаваннямі па актуальных для Рэспублікі Беларусь тэмах. Маладыя выкладчыкі кафедры – Кніга А.М., Кісялёва М.С., Шастак Ю.Ц. – працуюць над дысертацыйнымі даследаваннямі па актуальных для Рэспублікі Беларусь тэмах.

Супрацоўнікі кафедры імкнуцца ўвесь час удасканальваць методыку выкладання, больш увагі надаючы развіццю творчага мыслення будучых архітэктараў. Работы беларускіх архітэктараў, якія атрымалі найбольшае прызнанне - забудова пасёлка Верцялішкі Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці, Алімпійскі комплекс "Раўбічы", мемарыяльныя комплексы "Хатынь" і "Брэсцкая крэпасць - герой", забудова мікрараёнаў Усход і Зялёны Жыллё ў Мінску вакзал, Палац Рэспублікі, Нацыянальная бібліятэка, Музей Вялікай Айчыннай вайны, Мінск-Арэна, Чыжоўка-Арэна, аквапарк "Лябяжы", шматфункцыянальны комплекс "Falcon" з гасцініцай "Marriot" у Мінску, многія спартыўныя, гандлёва-забаўляльныя, гасцінічныя комплексы, за апошнія гады ў розных гарадах краіны, звязаны з творчасцю выкладчыкаў і выпускнікоў кафедры. Таму невыпадкова, што па-ранейшаму большасць студэнтаў архітэктурнага факультэта імкнецца абараняць свае дыпломныя праекты па кафедры "Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў".

ДЫПЛОМНАЕ ПРАЕКТАВАННЕ

Штогод каля 80 студэнтаў выконваюць дыпломныя праекты па тэматыцы кафедры. Дыпломныя праекты распрацоўваюцца па актуальнай рэальнай тэматыцы, у першую чаргу для Мінска і Мінскай вобласці. Дыпломнікі праяўляюць вялікую цікавасць да пошукавых канцэптуальных тэмаў, якія прадугледжваюць вырашэнне неардынарных задач, а таксама да тэматыкі міжнародных архітэктурных конкурсаў у адпаведнасці з напрамкам дзейнасці кафедры.

Дыпломныя праекты выпускнікоў кафедры пастаянна прадстаўляюцца на міжнародных конкурсах лепшых выпускных кваліфікацыйных работ па архітэктуры і дызайне ў Расіі (Санкт-Пецярбургу, Самары, Валгаградзе, Пензе, Растове-на-Доне, Казані, Краснаярску), а таксама ў Баку, Ерэване, Фларэнцыі. , Лефкосіі і іншых гарадах і краінах. Дыпломныя праекты атрымліваюць высокую ацэнку міжнароднага журы, аўтары праектаў удастойваюцца дыпломаў 1 і 2 ступені, што ў цэлым сведчыць аб высокім узроўні падрыхтоўкі спецыялістаў на кафедры. Выпускнікі кафедры штогод, на працягу апошніх 13 гадоў, прымаюць удзел у Рэспубліканскім конкурсе дыпломных праектаў выпускнікоў вышэйшых і сярэдніх спецыяльных архітэктурных школ Рэспублікі Беларусь і ў Нацыянальным Фестывалі архітэктуры, які праводзіцца раз на два гады. Дыпломныя праекты прадстаўляюцца ў намінацыях "Архітэктура жылых будынкаў", "Архітэктура грамадскіх будынкаў", "Рэканструкцыя будынкаў", "Сельская архітэктура". Штогод 4-5 дыпломаў 1 і 2 ступені рэспубліканскага конкурсу папаўняюць скарбонку дасягненняў кафедры. Тройчы выпускнікі кафедры ўзнагароджваліся вышэйшай узнагародай Рэспубліканскага конкурсу - Гран-Пры. У 2012 годзе Гран-Пры быў уручаны аўтарскаму калектыву А. Белановіч і А. Масюковай (кір. Н. А. Лазоўская), у 2016 годзе – Д. Жлобіч (кір. А. В. Шайкова), у 2018 годзе Мазуркевічу Д. А (кір. Н.А. Лазоўская).

Удзел студэнтаў пад кіраўніцтвам вопытных кіраўнікоў - выкладчыкаў кафедры ў міжнародных архітэктурных студэнцкіх конкурсах на розныя тэмы (Музей прыродазнаўчых навук у Берліне, Biergartien у Кастэль-Маджоры, Школа рамёстваў у Венецыі, дзіцячая бібліятэка ў Камодзі, мультыкамфортныя жылыя дамы ў Астане, Брэсце, Мадрыдзе Дубаі і інш.), якія праводзяцца ў Расіі, Германіі, Грэцыі, Італіі, Іспаніі, ЗША, Мексіцы і іншых краінах, а таксама ў нацыянальных архітэктурных конкурсах спрыяе пашырэнню рамак навучальнага праектавання і дазваляе студэнтам заявіць пра сябе як у прафесійным асяроддзі, так і ў міжнароднай архітэктурнай супольнасці. На XII Нацыянальным Фестывалі архітэктуры праект П. Шкная (кір. Н. А. Лазоўская) быў узнагароджаны Ганаровым дыпломам Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь, як лепшы праект у намінацыі "Універсальнае асяроддзе". Канцэптуальныя прапановы архітэктурнага рашэння павільёна Беларусі на EXPO 2020 у Дубаі, распрацаваныя студэнтамі 4 курса (Мазурэнка М., Варывончыкам М., Курневічам В.) пад кіраўніцтвам Н.Г. Лаўрэцкага, увайшлі ў пяцёрку лепшых праектаў нацыянальнага архітэктурнага конкурсу ў 2017 годзе, заняўшы дастойнае 4 месца з 30, апярэдзіўшы прафесійныя аўтарскія калектывы.

Дасягненні кафедры

Дзяржаўныя прэміі Рэспублікі Беларусь:

• прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь "За духоўнае адраджэнне"
• прафесар  Сергачоў С. А.   за манаграфію "Народнае дойлідства Беларусі: гісторыя і сучаснасць" (2017 г.).
• прафесар Воінаў  А.П. за ўдзел у праектаванні і забудове Ленінскага праспекта /праспект Незалежнасці/ у Мінску (1968 г.).
• прафесар Воінаў А. А.  за падручнік "Гісторыя архітэктуры Беларусі (савецкі перыяд)" (1980 г.).
• прафесар Аграновіч-Панамарова А. С.  за праведзеныя навуковыя даследаванні ў галіне архітэктуры (2000 г.).
• прафесар Аладаў В. Н.  за праведзеныя навуковыя даследаванні ў галіне архітэктуры (2000 г.). 

Ганаровыя званні, якімі адзначана работа выкладчыкаў кафедры:

• дацэнт Вараксін  В.М. - заслужаны будаўнік БССР (1967).
• прафесар Воінаў А.П.  – Член-карэспандэнт Акадэміі архітэктуры СССР (1950), Член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1953), Акадэмік Акадэміі архітэктуры і будаўніцтва СССР (1956), Заслужаны будаўнік БССР (1962).
• прафесар  Воінаў А.А.  – заслужаны архітэктар БССР (1991).
• дацэнт Заборскі Г.В.  - заслужаны будаўнік БССР (1961).
• дацэнт Сініцын А.І. - заслужаны будаўнік БССР (1978).