Кафедра «Гідратэхнічнае і энергетычнае будаўніцтва, водны транспарт і гідраўліка» пад такой назвай існуе з 11 лютага 2019 г. на падставе загада рэктара і была атрымана шляхам аб'яднання кафедры «Гідратэхнічнае і энергетычнае будаўніцтва» і кафедры «Караблебудаванне і гідраўліка», якія з'яўляюцца аднымі з найстарэйшых ва ўніверсітэце і бяруць пачатак у 1920 годзе.
Падрыхтоўка студэнтаў вядзецца ў адпаведнасці з сучаснымі міжнароднымі патрабаваннямі і стандартамі з улікам асаблівасцей Рэспублікі Беларусь.
Кафедра мае матэрыяльную базу: найбуйнейшую ў рэспубліцы ўнікальную лабараторыю гідратэхнічных збудаванняў, гідраўлічныя лабараторыі, спецыялізаваны кабінет па атамным энергетычным будаўніцтве з макетамі збудаванняў АЭС, сучасныя камп'ютэрныя класы, інтэрактыўныя дошкі з праектарамі. Лабараторыі кафедры прыстасаваны для мадэлявання працы ўсіх тыпаў плацін, суднаходнага шлюза, для вывучэння хвалевых уздзеянняў на збудаванні, працы турбін і помпаў. На руславай пляцоўцы праводзяцца буйнамаштабныя даследчыя працы па адчыненых струменях. Навуковым даследаванням традыцыйна кафедра надае вялікую ўвагу. У розныя гады на руславай пляцоўцы мадэляваліся такія вядомыя збудаванні, як канал воднага слалама і паводкавы вадаскід на р. Пціч, якія паспяхова эксплуатуюцца і дагэтуль, "прамываліся" вадаскідныя плаціны Гродзенскай і Полацкай ГЭС, у шырокім латку мадэлявалася разбурэнне дамбы на тэрыторыі, якая падпрацоўваецца. Латкі і ўстаноўкі ў лабараторыях выкарыстоўваюцца студэнтамі пры правядзенні навучальных заняткаў, аспірантамі і магістрантамі - для дысертацыйных эксперыментаў, выкладчыкамі - пры выкананні як бюджэтных, так і дагаворных даследчых работ. Калектывам выкладчыкаў кафедры выдадзены шэраг падручнікаў і навучальных дапаможнікаў Усе дысцыпліны, якія вывучаюцца студэнтамі, забяспечаны метадычнымі дапаможнікамі. так і дамоўных даследчых прац. Калектывам выкладчыкаў кафедры выдадзены шэраг падручнікаў і навучальных дапаможнікаў Усе дысцыпліны, якія вывучаюцца студэнтамі, забяспечаны метадычнымі дапаможнікамі. так і дамоўных даследчых прац. Калектывам выкладчыкаў кафедры выдадзены шэраг падручнікаў і навучальных дапаможнікаў Усе дысцыпліны, якія вывучаюцца студэнтамі, забяспечаны метадычнымі дапаможнікамі.
Навуковыя напрамкі кафедры:
Са студзеня 2018 г. на кафедры зарэгістравана і дзейнічае навуковая школа ў галіне распрацоўкі і стварэння высокаэнергетычных працэсаў хуткаснай металаапрацоўкі і высоканапорных гідраструменных шматфункцыянальных тэхналогій на аснове рэверсіўных шрубавых і двухфазных плыняў (кіраўнік праф., д.т.н. І.В. Качанаў) .
Студэнты кафедры актыўна прыцягваюцца да выканання навукова-даследчых і гаспадарчых дагаворных работ на кафедры «ГЭСВЦіГ». Прымаюць актыўны ўдзел у патэнтна-вынаходніцкай рабоце, штогод выступаюць з дакладамі на СНТК БНТУ, прымаюць удзел у рэспубліканскіх і міжнародных конкурсах. 25 студэнтаў і магістрантаў кафедры ўзнагароджаны прэміямі Прэзідэнцкага фонду РБ, 6 чалавек сталі лаўрэатамі міжнародных і рэспубліканскіх конкурсаў НДРС, удастоены дыпломаў: «Выдатнік НДРС», «Актывіст НДРС».
У розныя гады на кафедры выкладалі вядомыя спецыялісты ў галіне гідратэхнічнага будаўніцтва: Дарашэвіч М.В., Шастапалаў А.С., Вінакураў Ф.П., Пярышкін Г.А., Шымко К.І., Філіповіч І.В., Мінаеў І.В., Ляўкевіч А.М., Рагуновіч В.П., Кудраўцаў П.І., Кавалёў Я.Т., Лазарэвіч І.Г., Казлоў Д.А. і іншыя. На кафедры ёсць вопыт выкладання за мяжой – ва ўніверсітэтах Кубы (праф. Мінаеў І.В.), Туніса (дац. Круглоў Г.Г.). Гвінеі (праф. Качанаў І.В., дац. Закернічны В.І.). Кафедра падтрымлівае навуковыя і творчыя сувязі з калегамі па-за межамі рэспублікі.
Кафедра падрыхтавала больш за 3000 спецыялістаў для 34 краін далёкага і 14 краін блізкага замежжа, якія працуюць у розных галінах воднай гаспадаркі (гідраэнергетыка, меліярацыя, суднабудаванне і інш.). Сярод выпускнікоў кафедры - 15 заслужаных будаўнікоў і меліяратараў рэспублікі. 38 выпускнікоў бралі ўдзел у будаўніцтве найважнейшых гідратэхнічных аб'ектаў Кубы, Манголіі, Сірыі, Нігерыі, Алжыра, Ірака, В'етнама, Туніса, Егіпта. Шмат выпускнікоў кафедры працавала і працуе на кіруючых пасадах у Беларусі і краінах СНД:
Выпускнікамі кафедры абаронена 6 доктарскіх і 115 кандыдацкіх дысертацый. Сярод выпускнікоў ёсць акадэмікі і члены-карэспандэнты Акадэміі навук Беларусі, ВАСГНіЛ і інш. Пад кіраўніцтвам выкладчыкаў кафедры абаранялі кандыдацкія дысертацыі не толькі айчынныя суіскальнікі, але і больш за дзесяць замежных грамадзян з Балгарыі, Лаоса, Егіпта, Афганістана, Гвінеі, Калумбіі, Панамы, Непала і Ганы.