Асноўная задача кафедры - якасная падрыхтоўка спецыялістаў у галіне архітэктуры і дызайну, развіццё навукі ў галіне архітэктурнага дызайну, прапаганда перадавога вопыту навукова-практычнай дзейнасці архітэктараў і дызайнераў.
Гісторыя і дзейнасць кафедры . Кафедра «Дызайн архітэктурнага асяроддзя» была створана ў адпаведнасці з загадам № 44-П ад 07.05.2002 у мэтах падрыхтоўкі ў БНТУ высокакваліфікаваных спецыялістаў вочнай формы навучання па спецыяльнасці «Архітэктура» 1-69 01 01 спецыялізацыям «Урбадызайн» і «Архітэк . З 2006 года кафедра з'яўляецца выпускаючай і ў 2007г. адбыўся першы выпуск архітэктараў па спецыялізацыі «Урбадызайн».
З 2006г. кафедра пачала весці падрыхтоўку спецыялістаў вочнай формы навучання па спецыяльнасці 1-69 01 02 "Архітэктурны дызайн" кваліфікацыя "архітэктар-дызайнер". У 2011г. паспяхова адбыўся першы выпуск 25 архітэктараў-дызайнераў па гэтай спецыяльнасці.
З 2003г. кафедрай распачата падрыхтоўка магістраў і аспірантаў у напрамку "Архітэктура".
У восеньскім семестры 2009/2010 нав. года кафедра паспяхова прыняла ўдзел у дзяржаўнай акрэдытацыі Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта па спецыяльнасці падрыхтоўкі кадраў з вышэйшай адукацыяй 1-69 01 02 «Архітэктурны дызайн». У 2013г. кафедра паспяхова прайшла дзяржаўную акрэдытацыю па спецыяльнасці падрыхтоўкі кадраў з вышэйшай адукацыяй па спецыяльнасці 1-69 80 01 "Архітэктура" (2 ступень магістратура), у 2014г. па спецыяльнасці 1-69 81 04 "Архітэктурны дызайн" (2 ступень магістратура).
Кафедра тры гады запар займала прызавыя месцы ў аглядзе-конкурсе сярод агульнаадукацыйных кафедраў БНТУ. Кафедра не раз узнагароджвалася граматамі і дыпломамі арганізатараў міжнародных і рэспубліканскіх выставак, конкурсаў, дыпломамі Беларускага Саюза Архітэктараў (напрыклад, у 2005 г. узнагароджана дыпломам арганізатараў выстаўкі "За наватарства ў архітэктурнай адукацыі", у 2007- "За высокі ўзровень дыпломных работ"); Міжнароднага студэнцкага конкурсу "Мультыкамфортны дом Isover" (2011-2022 г.). Пяць дыпломных праектаў выпускнікоў кафедры "Дызайн архітэктурнага асяроддзя" атрымалі Гран-пры Рэспубліканскага агляд-конкурсу лепшых дыпломных праектаў у галіне архітэктуры і дызайну.
Кафедра пастаянна супрацоўнічае з Мінскай епархіяй БПЦ МП. У чэрвені 2013г. кафедра атрымала грамату падзякі ад пробашча Пакроўскай парафіі Мінскай епархіі БПЦ МП. У 2015г. кафедра атрымала падзяку, а студэнты спецыяльныя прызы ад Свята Елісавецінскага манастыра за навукова-творчы праект "Архітэктурна-дызайнерская канцэпцыя пешаходнай прасторы Свята Елісавецінскага манастыра, г.Мінск". У 2017г. кафедра атрымала падзяку ад Барысаўскай епархіі за працу, праведзеную ў рамках дабрачыннага праекта "Архітэктурна-дызайнерская канцэпцыя цэнтра г. Барысава". У 2019г. Ліцвінава А.А. і Палянская Г.У. узнагароджаны Архірэйскай граматай Маскоўскага патрыярхата Беларускай праваслаўнай царквы ў благаславенне за працу на карысць Барысаўскай епархіі.
Кафедра актыўна ўдзельнічае ў арганізацыі і рабоце праектаў, звязаных з паляпшэннем архітэктурнага асяроддзя гарадоў Рэспублікі Беларусь. Напрыклад, у 2015-2022г. у рамках навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва паміж БНТУ і Мінскай вобласцю пад кіраўніцтвам Літвінавай А.А. выкладчыкамі і студэнтамі кафедры выканана больш за 20 навукова-творчых праектаў, звязаных з паляпшэннем архітэктурнага асяроддзя гарадоў, напрыклад, "Архітэктурна-дызайнерская канцэпцыя 11 аб'ектаў Заводскага раёна ў г. Мінску" (2019г.-2020г.). Атрыманы падзячныя граматы ад Мінскага райвыканкама (2014г.), Ганаровыя граматы ад Барысаўскага раённага выканаўчага камітэта (2017г.). Па праграме развіцця малых і сярэдніх гарадоў, пад кіраўніцтвам Літвінавай А.А. студэнтамі і магістрантамі выканана 16 навукова-творчых праектаў. Атрыманы падзякі ад адміністрацыі гэтых паселішчаў. 30 удзельнікаў конкурсу “Добраўпарадкаванне святочнай зоны свята “Купалле” (Александрыя збірае сяброў)” адзначаны граматамі Міністэрства адукацыі РБ. Атрыманы ліст падзякі Старшыні Салігорскага райвыканкама і Генеральнага дырэктара ААТ «Беларуськалій» (2019г.). Многія з гэтых праектаў бралі ўдзел у міжнародных і рэспубліканскіх конкурсах і былі адзначаны дыпломамі лаўрэатаў, дыпломамі за першае, другое месца.
Выкладчыкі і студэнты кафедры "Дызайн архітэктурнага асяроддзя" з самага пачатку арганізацыі кафедры на працягу 20 гадоў прымаюць удзел у дабрачынным беларуска-нямецкім праекце для Дзіцячага рэспубліканскага аздараўленчага цэнтра "Надзея" і неаднаразова ўзнагароджваліся падзячнымі граматамі і дыпломамі.
Кафедра пастаянна прымае ўдзел у мерапрыемствах, якія праводзяцца Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі i фальклору НАН Беларусi (Літвінава А.А., Іваноўская Д.А., Вішнякова А.М., Марозаў А.У. і. інш.)
Супрацоўніцтва кафедры . Кафедра мэтанакіравана працуе на пашырэнне творчых сувязей з архітэктурнымі і мастацкімі школамі розных краін. Кафедра супрацоўнічае з Беластоцкай Палітэхнікай (Польшча), Фларэнційскім факультэтам дызайну Фларэнційскай акадэміі архітэктуры, з кафедрамі «Дызайн архітэктурнага асяроддзя» Расіі (МАрхІ, Растоўскай ДААІ, Казанскай ГАСА, УралГАХА (Екацярынбург) і інш.). У 2019г. вялася праца па магчымых сумесных праграмах з Рымскім Дзяржаўным Універсітэтам, з Урбінскім Універсітэтам, з Рымскім Універсітэтам Вытанчаных Мастацтваў.
У 2019г. паспяхова быў ажыццёўлены сумесны навукова-творчы праект: Беларусь (Мінск) - Грузія (Тбілісі) - Расія (Калінінград), канферэнцыя "Рэгіянальная каляровая культура" ў рэжыме on-lain.
Цяпер кафедра актыўна супрацоўнічае з універсітэтамі Узбекістана, Казахстана.
Аднавілася супрацоўніцтва з выкладчыкамі Іркуцкага нацыянальнага даследчага тэхнічнага ўніверсітэта. Больш за 90 работ студэнтаў і выкладчыкаў кафедры прынялі ўдзел у Міжнароднай віртуальнай выставе-конкурсе "Вобразы і знакі горада" і атрымалі 17 дыпломаў Лаўрэата I, II, III ступені і 43 дыпломы I, II, III. Ліцвінава А.А. была членам журы конкурсу.
Стратэгія кафедры. Кафедра ў сваёй рабоце вялікую ўвагу ўдзяляе станаўленню навучальнага працэсу па падрыхтоўцы новых спецыялістаў для Рэспублікі Беларусь - архітэктараў-дызайнераў, па арганізацыі навучальнага працэсу магістраў і аспірантаў у галіне архітэктурнага дызайну.
Кафедрай распрацавана канцэпцыя падрыхтоўкі спецыялістаў вышэйшай адукацыі архітэктараў-дызайнераў. Загадчыца кафедры "Дызайн архітэктурнага асяроддзя" Літвінава А.А. з'яўляецца кіраўніком групы распрацоўшчыкаў стандарту першага, другога і трэцяга пакалення Адукацыйнага Стандарту Вышэйшай Адукацыі для спецыяльнасці 1-69 01 02 «Архітэктурны дызайн» (2008, 2013, 2018), першага, другога пакалення Адукацыйнага Стандарту Вышэйшага. "Архітэктурны дызайн" (2013), "Архітэктура" прафілізацыя "Архітэктурны дызайн" (2018). Пад яе кіраўніцтвам распрацаваны тыпавыя і навучальныя планы для гэтых спецыяльнасцей. Гэтак жа яна ўваходзіла ў склад групы распрацоўшчыкаў стандарту першага, другога і трэцяга пакалення Адукацыйнага Стандарту Вышэйшай Адукацыі для спецыяльнасці 1-69 01 01 "Архітэктура" (2008, 2013, 2018). Усе выпускнікі па гэтых спецыяльнасцях запатрабаваны, размеркаваны і паспяхова працуюць.
Супрацоўнікамі кафедры распрацаваны і зацверджаны ва ўстаноўленым парадку для спецыяльнасці 1-69 01 02 "Архітэктурны дызайн" і спецыяльнасці 1-69 01 01 "Архітэктура" вучэбныя праграмы па ўсіх дысцыплінах, якія ідуць па кафедры, на аснове зацверджаных вучэбных планаў для 5-ці і 6 -ці гадоў навучання па першай ступені, для спецыяльнасцей 1 69 80 01 «Архітэктура» прафілізацыя «Архітэктурны дызайн», 1 69 80 01 «Архітэктура» прафілізацыя «Архітэктура і горадабудаўніцтва» па другой ступені (магістратура). Адпаведна распрацаваны новыя лекцыйныя і практычныя курсы, заданні і метадычныя ўказанні па выкананні вучэбна-даследчых работ і архітэктурна-дызайнерскіх праектаў.
Зыходным і найважнейшым момантам адукацыйнай канцэпцыі архітэктурна-дызайнерскай адукацыі з'яўляецца ўяўленне аб архітэктурным дызайне як аб новым відзе пластычнага мастацтва, заснаваным на традыцыях архітэктуры з выкарыстаннем магчымасцей сучаснага дызайну эстэтычна ўзбагаціць архітэктурнае асяроддзе і экалагічна аптымізаваць урбанізаваныя прасторы.
Галоўная канцэпцыя архітэктурна-дызайнерскай адукацыі грунтуецца на развіцці традыцый беларускай архітэктурнай школы - гэта тэорыя комплекснай мастацка-кампазіцыйнай і навукова-тэхнічнай адукацыі на агульнай шырокай гуманітарнай аснове. Другая канцэпцыя архітэктурна-дызайнерскай адукацыі складаецца ў неабходнасці фармаваць архітэктара-дызайнера ў двух цесна звязаных планах – у тэарэтычным і практычным.
Стрыжнем прафесійнай падрыхтоўкі архітэктараў-дызайнераў з'яўляецца пастаянная вучэбная навукова-творчая праектная работа, якая пачынаецца на 1-ым курсе ў рамках дысцыплін "Уводзіны ў архітэктурнае праектаванне" і "Уводзіны ў архітэктурна-дызнайнерскае праектаванне", працягваецца з 1-га семестра 2-га курса і далей (3-5, 6 курсы) у рамках дысцыпліны "Архітэктурна-дызайнерскае праектаванне", і заканчваецца выкананнем дыпломнага праекта або дыпломнага праекта з развітой навукова-даследчай часткай.
Супрацоўнікі. Супрацоўнікі кафедры прымаюць актыўны ўдзел у розных творчых калектывах па распрацоўцы буйных праектных і навукова-творчых праектных работах, у мастацка-графічных работах; у рэспубліканскіх, міжнародных семінарах, канферэнцыях, сімпозіумах, кангрэсах, рознага роду творчых конкурсах і выставах, часта з'яўляючыся членамі іх аргкамітэтаў. Амаль усе супрацоўнікі кафедры - члены рэспубліканскіх або міжнародных творчых Саюзаў архітэктараў, мастакоў або дызайнераў. Сярод іх ёсць лаўрэаты міжнародных, рэспубліканскіх конкурсаў, выставак.
З кафедрай падтрымлівае супрацоўніцтва былы прафесар кафедры, доктар архітэктуры, прафесар Аграновіч-Панамарова Яўгенія Самойлаўна - член Беларускага Саюза архітэктараў, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РБ , лаўрэат спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, лаўрэат Нацыянальнага фестывалю РБ.
Вялікую навуковую, метадычную, выкладчыцкую працу вядзе кандыдат архітэктуры, дацэнт, член Савета Беларускага саюза архітэктараў, член горадабудаўнічага Савета Камітэта архітэктуры г. Мінска, прафесар Міжнароднай акадэміі архітэктуры Палянская Галіна Уладзіміраўна.
На працягу ўсёй дзейнасці кафедры актыўна і плённа ўносяць вялікі ўклад у падрыхтоўку будучых архітэктараў-дызайнераў і архітэктараў: Фадзеева Р.У. (цяпер вядучы інжынер інфармацыйнага суправаджэння ЗАТ Адвін Смарт Фэктары, аўтар канцэпцыі ўкаранення інавацыйных камп'ютарных тэхналогій, уключаючы BIM тэхналогіі ў архітэктурны і архітэктурна-дызайнерскі навучальны працэс), Пянькевіч А.У. (дырэктар ТАА «ПРАЕКТБУДКАНСТРУКЦЫЯ»; галоўны кансультант па падзеле канструкцыі ўсіх дыпломных праектаў, якія выконваліся на кафедры, які чытае старшакурснікам аўтарскі курс «Рэстаўрацыя і рэканструкцыя архітэктурнай спадчыны»), Сахарава С.П. (галоўны спецыяліст праекта УП "Інстытут "Мінскграда", вядомы спецыяліст у галіне горадабудаўніцтва, якая дапамагае студэнтам быць у курсе сучасных тэндэнцый у галіне горадабудаўніцтва ў рэспубліцы).
З першага дня работы Дзяржаўнай экзаменацыйнай камісіі па спецыяльнасцях першай ступені 1–69 01 02 “Архітэктурны дызайн”, 1–69 01 01 “Архітэктура”, другой ступені (магістратура) 1-69 80 01 “Архітэктура” і 1-69 81 0 Архітэктурны дызайн» да 2022г. нязменным Старшынёй ДЭК быў Вараб'ёў Алег Арсеньевіч - дырэктар ТАА "Вараб'ёў і Партнёры", заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь, прафесар Міжнароднай акадэміі архітэктуры Маскоўскага аддзялення, лаўрэат рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў, які, на жаль, восенню 2021г. пайшоў з жыцця. Праца ДЭК пад яго кіраўніцтвам, у якую ўваходзілі на розных этапах заслужаныя навукоўцы, вядомыя прафесіяналы ў галіне архітэктуры, дызайну, будаўніцтва, заўсёды адрознівалася высокім прафесіяналізмам, канструктыўнасцю, павагай да студэнтаў, якія прадстаўлялі свае кваліфікацыйныя працы на абарону. Многія з выпускнікоў годна ідуць прафесійным пажаданням Старшыні - Вараб'ева Алега Арсеньевіча.
У 2022г. склад ДЭК абнавіўся: Літвінава А.А., Палянская Г.У., Пянькевіч А.У., Пятроў А.М., Васільеў Г.Ю. Праца абноўленага ДЭК прайшла на высокім прафесійным узроўні пад кіраўніцтвам старшыні ДЭК Лакотка А.І. - дырэктара дзяржаўнай навуковай установы "Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі", акадэміка НАН Беларусі, доктара гістарычных навук, доктара архітэктуры, прафесара.
Дастойны ўклад у работу кафедры ўносяць і запрошаныя выкладчыкі. Сярод іх вядомыя вучоныя, архітэктары, мастакі, дызайнеры. Асабліва трэба сказаць пра выпускнікоў кафедры, якія з вялікім энтузіязмам дзеляцца сваімі ведамі, атрыманым вопытам архітэктурнага, архітэктурна-дызайнерскага праектавання, прымаюць паспяховы ўдзел у курсавым і дыпломным праектаванні: Лакотка А.А. (галоўны архітэктар праекта ААТ "Інстытут "Мінскграмадзянпраект", магістр архітэктуры), Шаманоўскі І.Г. (вядучы архітэктар ТАА "Вараб'ёў і партнёры", магістр архітэктурнага дызайну), Радзеўскі Ю.У. (галоўны архітэктар праекта ТАА "Беталіт", магістр архітэктуры), Праскуракоў К.А. (вядучы архітэктар УП "Інстытут "Мінскгорада", магістр архітэктурнага дызайну) Астраумаў Д.А. (кіраўнік архітэктурнай майстэрні ТАА "Прахрам", вядучы архітэктар праектаў).
Узнагароды і дасягненні прафесарска-выкладчыцкага складу. У 2021—2022г . у галіне развіцця навукі і тэхнікі, творчых дасягненняў выкладчыкі былі адзначаны наступнымі ўзнагародамі:
Узнагароды і дасягненні студэнтаў. У 2021-2022г. у галіне развіцця навукі і тэхнікі, творчых дасягненняў студэнты былі адзначаны наступнымі ўзнагародамі: