Студэнты Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта асобы рознабаковыя, акрамя вучобы, яны прымаюць удзел у сапраўдных гістарычных раскопках. Мы палічылі дадзеную тэму вельмі цікавай і вырашылі расказаць аб ёй на беларускай мове.
У маі гэтага года на археалагічным помніку ў Гарадзішчы пачаліся маштабныя раскопкі, у якіх бралі ўдзел і студэнты-валанцёры з усіх універсітэтаў Мінска, а таксама, зразумела, вучоныя з Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Беларусь. Валанцёрскі цэнтр БНТУ і нашы студэнты не засталіся ўбаку і далучыліся да даследавання.
Тэрыторыя, на якой вядуцца раскопкі, ўяўляе сабой земляны вал, акружаны ракой Менкай і ручаём Дунай. Месца датуецца ІХ–Х стагоддзямі.
Па меркаванні навукоўцаў, менавіта там узнікла наша сталіца – Мінск. На гэтую думку наводзіць назва ракі (Менка), якая працякае побач, і захаваныя да нашага часу летапісы. Раскопкі праводзяцца ўласна для таго, каб удакладніць і даказаць тэорыю ўзнікнення горада.
Распавядае пра свае ўражанні ад раскопак і прыводзіць гістарычную даведку студэнт архітэктурнага факультэта Дзмітрый Чабатар.
– Па падручніках гісторыі прынята, што Менск узнік на рацэ Нямізе, але ўжо два факты прымушаюць задумацца: назва ракі, на якой стаіць Гарадзішча, летапіс, і трэці – калі праводзіліся раскопкі на Нямізе, не было знойдзена рэчаў ранейшых за, напэўна, ХІ стагоддзе. Як казалі мне археолагі: «Такім развітым горад не мог узнікнуць». Як яны мяркуюць, пасля таго, як кіеўскі князь захапіў Менск (дзе зараз вёска Гарадзішча) і разбурыў яго, жыхары перасяліліся ўжо на раку Нямігу, дзе Мінск існуе дагэтуль.
Гісторыя Беларусі заўсёды цікавіла Дзмітрыя, асабліва краязнаўства, таму хлопец і далучыўся да раскопак.
– У дадзеным выпадку я меў магчымасць дакрануцца да ўсіх артэфактаў, якія былі ў зямлі амаль тысячагоддзе. Паглядзець на старыя рэчы ў музеі – гэта адно, а дакрануцца ці знайсці самому – гэта ўжо зусім іншае. Адначасова гледзячы на ўсе пейзажы і знаходкі, пачынаеш уяўляць, як жылі нашыя прашчуры, якім гэтае месца было, якімі праблемамі яны жылі.
Напрацягу дзвух тыдняў штодзённа на месцы працавала каля 25 студэнтаў БНТУ. Праца шла ў дзвух напрамках: адна брыгада капала непасрэдна ўчастак, а другая перабірала зямлю з гэтага ўчастка, бо тыя, хто капаў, маглі не заўважыць маленькія знаходкі.
– Падчас нашай дапамогі былі знойдзены наступныя рэчы: вялікая колькасць керамікі Ранняга Сярэднявечча, манеты розных часоў і краін, косткі жывёл; сярод каштоўных з культурнага пункту гледжання – скандынаўскі крыжык Ранняга Сярэднявечча, а найкаштоўнейшая – фібула. Яна бронзавая, скандынаўская і вельмі добра захавалася.
Па словах кіраўніка даследавання – загадчыка аддзела археалогіі Сярэдніх вякоў і Новага часу Інстытута гісторыі, кандыдата гістарычных навук Андрэя Вайцяховіча, – работы, якія доўжацца ўжо чатыры месяцы, у бліжэйшы час завяршаць ніхто не збіраецца. Археолагі прынялі рашэнне прыкласці максімальныя намаганні і завяршыць раскопкі толькі ў кастрычніку, калі іх нельга будзе працягваць з-за надвор’я.
Такім чынам, даследаванне працягваецца, і мы жадаем усім удзельнікам раскопак добрага надвор’я і новых адкрыццяў!
