Гісторыя кафедры

Гісторыя кафедры "Будаўнічая механіка"

Першыя згадкі пра кафедру будаўнічай механікі адносяцца да 1933 г.

Загадчыкамі кафедры ў розныя часы былі прафесар А.А. Краўцоў , дацэнт, к.т.н. А.Ф. Анішчанка , дацэнт, к.т.н. Л.І. Коршун . У станаўленні і развіцці кафедры вялікая заслуга належыць дацэнту, к.т.н. С.М. Яголкоўскаму , дацэнту, к.т.н. А.П. Доўнару , прафесару, д.т.н. С.У. Басакову і прафесару, які цяпер працуе ў складзе кафедры, д.т.н. Я. М. Сідаровічу .

З 1980 па 2022 год кафедру ўзначальваў прафесар, д.т.н. А.А. Барысевіч.

Гісторыя кафедры «Геатэхніка і экалогія ў будаванні»

Год падмурка кафедры «Падставы, падмуркі і інжынерная геалогія» – 1953.

Арганізатарам і першым загаднікам кафедры стаў д.т.н, прафесар М. Ф. Макарачкін (1891 – 1963 гг.), які доўгі час да гэтага працаваў у адным з найстарых вну Расіі - Маскоўскам інстытуце інжынераў транспарта (МИИТ). Яго пасля трохгадовага знаходжання ў Варкуцінскіх лагерах ГУЛАГА і якая рушыла потым няміласці запрасіў з Магілёва на пасаду заг. кафедрай тагачасны рэктар БПИ прафесар М. В. Дарашэвіч. Кафедра была створана на базе з'яднання лабараторый мінералогіі і крышталяграфіі з геатэхнічнай.

Прафесарам М. Ф. Макарочкіным у 1957-58 гг. было арганізавана, а дацэнтам Ю. А. Сабалеўскім рэалізавана кіраўніцтва пераддыпломнымі практыкамі на будаванні станцый Маскоўскага метрапалітэна («Свет», «ВДНГ», «Універсітэцкае», «Вярнадскага») для студэнтаў будаўнічага факультэта БПІ. Па выніках гэтых практык былі выкананы і абаронены дыпломныя праекты на тэму «Станцыі метрапалітэна глыбокага закладання». За два дзесяцігоддзі да пачатку будавання Мінскага метро, М. Ф. Макарачкін сказаў: «Паверце, у Мінску будзе сваё метро». Варта адзначыць, што ў перадваенныя гады прафесар М. Ф. Макарочкин быў пэўны час першым дэканам адзінага ў свеце факультэта метро.

У грунт чыннасці створанай ім кафедры пры БПІ была закладзена ўзыходная да патрыярха савецкага падмуркабудавання, праф. В. К. Дмахоўскаму трады-цыя - шырокая сувязь з вытворчасцю, дапамога будаванню, развязак надзённых практычных пытанняў. У распрацоўцы навуковых заданняў традыцыя  ўзыходзіць да Н. М. Герсеванову і Д. Ё. Польшіну – асноватворцам савецкай школы механікі грунтоў.

Да сярэдзіны 1953 г. было абаронена некалькі кандыдацкіх дысертацый па механіцы грунтоў, у тым ліку Ю. А. Сабалеўскім «Пра гарызантальныя зрушэнні гідратэхнічных збудаванняў» і Е. Ф. Вінакуравым «Пра вызначэнне напружанняў і асадак у грунтах з нахільным які падсцілае пластом», у грунт якіх былі пакладзены канцэпцыі тэорыі лінейна-дэфармаванага грунтовага асяроддзя.

Пасля смерці проф. М. Ф. Макарачкіна ў 1963 г. кафедру да лістапада 1964 г. узначальваў да.т. зв., доц. М.А. Сітнікаў, а потым да жніўня 1965 г. да.т. зв., дац. В.Н. Шарай.

Пасля навучання ў дактарантуры і абрання па конкурсе з 1965 г. аж да сыходу на пенсію ў ліпені 1993 г. кафедрай кіраваў д.т. зв., праф. Ю. А. Сабалеўскі, якога змяніў і ўзначальваў ёю да красавіка 1994 г. да.т. зв., доц. 

Н. Н. Баранаў.

5 красавіка 1994 г. кафедра «Падставы, падмуркі і інжынерная геалогія» была рэарганізавана ў кафедру «Геатэхніка і экалогія ў будаванні» пад кіраўніцтвам да.т. зв., з.н.з. Д. Ю. Сабалеўскага (цяпер д.т. зв.), якія прапрацавалі ў гэтай пасадзе да 4 верасня 1995 г. З верасня 1995 г. па ліпень 2014 г. кафедрай кіраваў д.т. зв., праф. М. І. Нікіценка. З траўня 2014 г. па кастрычнік 2016 г. гэтыя абавязкі былі ўскладзены на да.т. зв., доц. Т. М. Уласік. З лістапада 2016 г. па снежань 2018 г. кафедру ўзначальваў да.т. зв., доц. У. А. Сернов.

Пасля з'яднання кафедраў «Геатэхніка і экалогія ў будаванні» і «Будаўнічая механіка» у перыяд 2019-2022 кафедру «Геатэхніка і будаўнічая механіка» узначальваў прафесар, д.т. зв. Барысевіч А.А. 

У кастрычніку 2013 года ў БНТУ адбылася Міжнародная навукова-тэхнічная канферэнцыя «Геатэхніка Беларусі: навука і практыка», прысвечаная 60-годдзю кафедры падмуркаў, падмуркаў і інжынернай геалогіі (цяпер геатэхнікі і экалогіі ў будаванні) і 90-годдзю з дня народзінаў прафесара Юр'я Аляксандравіча Сабалеўскага. У працы канферэнцыі ўзялі ўдзел больш за 100 высокакваліфікаваных адмыслоўцаў па геатэхніцы. Сярод іх былі прадстаўнікі Расіі, Украіны, Казахстана, Эстоніі, Польшчы, Беларусі.