Кафедра ЮНЕСКА "Энергазберажэнне і аднаўляльныя крыніцы энергіі" прадстаўляе інтарэсы інжынерна-тэхнічнага профілю.
Кафедра з'яўляецца структурным падраздзяленнем БНТУ і, удзельнічаючы ў праграме ЮНЕСКА «ЮНІТВІН/кафедры ЮНЕСКА», карыстаецца падтрымкай ЮНЕСКА ў адпаведнасці з Пагадненнем, падпісаным 26 жніўня 1996 года рэктарам Беларускай дзяржаўнай палітэхнічнай акадэміі М. І. Дзямчуком і Генеральным дырэктарам ЮНЕСКА.
Згодна з гэтым пагадненнем асноўная мэта кафедры заключаецца ў фарміраванні і рэалізацыі інтэграванай сістэмы навучальных, навуковых, інфармацыйных і арганізацыйных мерапрыемстваў па падрыхтоўцы інжынерных кадраў для Рэспублікі Беларусь, накіраваных на вырашэнне задач энергазберажэння, у тым ліку з шырокім прымяненнем аднаўляльных крыніц энергіі, і здольных вырашаць гэтыя задачы. з выкарыстаннем перадавога сусветнага досведу.
Падзяляючы каштоўнасці ЮНЕСКА і падтрымліваючы мэты ўстойлівага развіцця ў Беларусі ў адпаведнасці з Парадкам дня на перыяд да 2030 года, прынятай на 70-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН 25 верасня 2015 года, кафедрай ЮНЕСКА вызначаны наступныя мэты, у рэалізацыю якіх яна можа ўнесці найбольш істотны ўклад. :
Мэта 4. Забеспячэнне ўсёахопнай і справядлівай якаснай адукацыі і заахвочванне магчымасці навучання на працягу ўсяго жыцця для ўсіх,
Мэта 7. Забеспячэнне ўсеагульнага доступу да недарагіх, надзейных, устойлівых і сучасных крыніц энергіі для ўсіх,
Мэта 12. Забеспячэнне пераходу да рацыянальных мадэляў спажывання і вытворчасці,
Мэта 13. Прыняцце тэрміновых мер па барацьбе са змяненнем клімату і яго наступствамі.
Дзейнасць кафедры ЮНЕСКА ажыццяўляецца пад дэвізам:
Аснова ўстойлівага энергетычнага развіцця - адзінства 3Э :
ЭНЕРГЕТЫКА - ЭКАНОМІКА - ЭКАЛОГІЯ
Кафедрай вядзецца падрыхтоўка інжынераў па наступных спецыяльнасцях 1-й ступені вышэйшай адукацыі з тэрмінам навучання 4 гады:
і па спецыяльнасці "Цеплаэнергетыка і цеплатэхніка" 2-й ступені вышэйшай адукацыі (магістратуры) з тэрмінам навучання 1 год па вочнай форме навучання і 1,5 года - па завочнай.
Асноўныя даты ў жыцці кафедры ЮНЕСКА
Станаўленне і далейшая дзейнасць кафедры ЮНЕСКА ў БНТУ ажыццяўляліся пры актыўнай падтрымцы Дэпартамента тэхнікі і тэхналогій ЮНЕСКА, Пастаяннага прадстаўніцтва Рэспублікі Беларусь у ЮНЕСКА, Нацыянальнай Камісіі Рэспублікі Беларусь па справах ЮНЕСКА, Дзяржаўнага камітэта па энергазберажэнні і энерганаглядзе (цяпер Дэпартамент па энерга ) Рэспублікі Беларусь.
Сусветны форум кафедр ЮНЕСКА,
Штаб-кватэра ЮНЕСКА, Парыж, 13-15 лістапада 2002 г.
Праф. В.Г.Баштавой з узнагародай ЮНЕСКА |
Прыём у Генеральнага дырэктара ЮНЕСКА Каіціра Мацуура (у цэнтры) з нагоды ўручэння ўзнагарод ЮНЕСКА |
Міжнародная дзейнасць кафедры ЮНЕСКА
Унікальны статус кафедры дазваляе ёй карыстацца ўсебаковай падтрымкай і магчымасцямі такой уплывовай міжнароднай арганізацыі, як ЮНЕСКА. Пад эгідай ЮНЕСКА кафедра мае шырокія магчымасці ўдзелу ў розных праграмах і праектах, накіраваных на ўдасканаленне навучальнага працэсу, развіццё матэрыяльна-тэхнічнай базы, правядзення міжнародных канферэнцый і семінараў за кошт сродкаў розных міжнародных арганізацый.
У 1997 годзе па ініцыятыве кафедры праект "Нацыянальная праграма адукацыі ў галіне энергазберажэння і аднаўляльнай энергетыкі" быў уключаны ў якасці прыярытэтнага ў "Сусветную Сонечную праграму 1996-2005".
29-я Сесія Генеральнай канферэнцыі ЮНЕСКА па ініцыятыве беларускай дэлегацыі , якая адбылася ў снежні 1997 года, прыняла спецыяльную рэзалюцыю 29 C/DR.131 у падтрымку дзейнасці кафедры ЮНЕСКА і стварэння ў БДПА рэгіянальнага цэнтра па падрыхтоўцы і перападрыхтоўцы спецыялістаў у галіне энергазберажэння і энергазберажэння.
У 1999 годзе пры падтрымцы Камісіі па справах ЮНЕСКА ў рамках Праграмы ўдзелу ЮНЕСКА кафедрай быў рэалізаваны праект BYE 302 "Стварэнне камп'ютарнай базы даных і адукацыйных тэхналогій у галіне энергазберажэння і аднаўляльных крыніц энергіі", у выніку чаго за кошт сродкаў ЮНЕСКА была створана першая камп'ютарная сетка кафедры. .
9-10 чэрвеня 1998 года Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміяй на базе кафедры ЮНЕСКА быў праведзены рэспубліканскі вучэбна-метадычны семінар "Актуальныя пытанні падрыхтоўкі спецыялістаў з вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыяй у галіне энергазберажэння" з удзелам прадстаўнікоў Міністэрства адукацыі Беларусі, Дзяржаўнага камітэта па энергазберажэнні, энергана кіраўнікоў профільных кафедраў вядучых ВНУ рэспублікі, навуковых работнікаў Нацыянальнай акадэміі навук.
18 чэрвеня 1999 года на базе кафедры ЮНЕСКА праведзена нарада па рэалізацыі праектаў "Нацыянальная праграма адукацыі ў галіне энергазберажэння і аднаўляльных крыніц энергіі" і "Кафедра ЮНЕСКА "Энергазберажэнне і аднаўляльныя крыніцы энергіі" ў Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі" з удзелам адказных кіраўнікоў Прадстаўніцтвы ААН у РБ, Нацыянальнай камісіі па справах ЮНЕСКА, Дзяржаўнага камітэта па энергазберажэнні і энерганаглядзе.
У 2001 годзе ў рамках супрацоўніцтва кафедры ЮНЕСКА з замежнымі прамысловымі кампаніямі была створана навучальная лабараторыя сучаснага газавага воданагравальнага абсталявання сумесна з вядомай германскай кампаніяй "Роберт Бош".
Кампанія "Роберт БОШ" аснасціла лабараторыю ў аўдыторыі 228 корпуса 2 газавымі воданагравальнымі катламі і ўнікальным стэндам для іх выпрабавання, якія выкарыстоўваюцца пры падрыхтоўцы інжынераў па спецыяльнасці "Энергаэфектыўныя тэхналогіі і энергетычны менеджмент".
11-13 верасня 2001 года кафедрай ЮНЕСКА праведзена Міжнародная канферэнцыя і школа-семінар "Новыя "інтэлектуальныя" матэрыялы - электра- і магнітаадчувальныя вадкасці і іх прымяненне для энергаэфектыўных тэхналогій".
У 2001-2002 гадах кафедра прымае актыўны ўдзел у дзейнасці рабочай групы экспертаў ЮНЕСКА па распрацоўцы мадэлей еўрапейскага супрацоўніцтва ў галіне аднаўляльнай энергетыкі і стварэнню Еўрапейскай сеткі па адукацыі і навучанні ў галіне аднаўляльнай энергетыкі EURONETRES.
У 2009-2012 гадах кафедрай ЮНЕСКА рэалізаваны сумесны з кампаніяй Нью Энерджы Перформанс АС, (НЕПАС) (New Energy Performance AC, NEPAS), Нарвегія навучальны праект «Навучанне экспертаў у галіне энергетыкі і аховы навакольнага асяроддзя - праграма для прамысловасці і грамадскага сектара ў Беларусі ».
Фінансавая падтрымка праекта кампаніяй НЕПАС склала 71000 Еўра.
З іх на суму 34 000 Еўра было набыта абсталяванне для развіцця матэрыяльна-тэхнічнай базы кафедры ЮНЕСКА, уключаючы камп'ютарны клас (аўдыторыя 305 навучальнага корпуса 9) і лічбавыя сродкі навучання.
На суму 14 000 Еўра падрыхтаваны і выдадзены навучальныя матэрыялы (навучальна-метадычныя дапаможнікі, лабараторныя практыкумы і да т.п.) для студэнтаў БНТУ.
У рамках праекта больш за 40 прадстаўнікоў беларускай прамысловасці прайшлі навучанне і атрымалі сертыфікат аб перападрыхтоўцы і павышэнні кваліфікацыі па спецыяльнасці "Энергетычны менеджмент".
22-24 лютага 2011 г. у БНТУ пры падтрымцы ЮНЕСКА і пры ўдзеле Дэпартамента па энергаэфектыўнасці Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь і Інстытута энергетыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі кафедрай ЮНЕСКА быў праведзены Міжнародны семінар экспертаў па аднаўляльных крыніцах энергіі па распрацоўцы палітыкі аднаўляльным крыніцам энергіі (ВІЭ) у Беларусі і сумеснаму выкарыстанню міжрэгіянальных ведаў і станоўчага практычнага вопыту для павышэння эфектыўнасці выкарыстання энергіі».
Асноўнай мэтай семінара з'яўлялася распрацоўка прапаноў па рэалізацыі нацыянальнай праграмы па развіццю аднаўляльных крыніц энергіі (ВІЭ) у Беларусі, а таксама ўстанаўленне супрацоўніцтва паміж інстытутамі краін-удзельніц ЮНЕСКА.
Уклад ЮНЕСКА ў арганізацыю семінара склаў 16 000 долараў ЗША і быў накіраваны на фінансавую падтрымку ўдзельнікаў, а таксама на выданне прац семінара.
У 2012-2015 гадах кафедра ЮНЕСКА прымала ўдзел у рэалізацыі праекта ТЕМПУС "Распрацоўка трэнінг-сеткі па паляпшэнні адукацыі ў галіне энергаэфектыўнасці".
Мэта праекта - абмен вопытам і інфармацыяй сярод арганізацый вышэйшай адукацыі краін-партнёраў і дзяржаў-членаў ЕС для ўдасканалення і гарманізацыі адукацыі ў галіне энергаэфектыўнасці і выкарыстання аднаўляльных крыніц энергіі.
Рэалізацыя праекта дала магчымасць укараніць інавацыйныя метады падрыхтоўкі спецыялістаў у галіне энергазберажэння і выкарыстання аднаўляльных крыніц энергіі ў ВНУ-партнёрах і распаўсюдзіць атрыманы вопыт сярод іншых ВНУ Рэспублікі Беларусь.
Агульнае фінансаванне праекта з боку Еўрапейскай камісіі склала 76 000 Еўра, з якіх на суму 25 000 Еўра было закуплена абсталяванне для развіцця матэрыяльна-тэхнічнай базы кафедры (аўдыторыі 227, 228 навучальнага корпуса 2).
На суму 2 300 Еўра былі выдадзены вучэбна-метадычныя матэрыялы (навучальна-метадычныя дапаможнікі, лабараторныя практыкумы і да т.п.) для навучання студэнтаў спецыяльнасці "Энергаэфектыўныя тэхналогіі і энергетычны менеджмент".
У 2013-2015 гадах кафедра пад эгідай Асацыяцыі прадпрыемстваў індустрыі мікраклімату і холаду (АПІМГ) прымала ўдзел у рэалізацыі праекта ПРААН «Садзейнічанне ў рэалізацыі паскоранага вываду з абарачэння ГХФУ ў краінах з пераходнай эканомікай», накіраванага на зніжэнне выкідаў у атмасферу азон.
У рамках гэтага праекта дзякуючы падтрымцы АПІМХ на кафедры ЮНЕСКА была створана навучальная лабараторыя па сістэмах вытворчасці холаду, якія працуюць на азонабяспечных прыродных вуглевадародных холадагентах. Гэта першыя такія ўстаноўкі, зманціраваныя ў Рэспубліцы Беларусь і створаныя ў навучальных мэтах. Асноўная задача лабараторыі заключаецца ў падрыхтоўцы і павышэнні кваліфікацыі спецыялістаў халадзільнай галіны для работы з вуглевадароднымі холадагентамі.
Для ўдасканалення матэрыяльна-тэхнічнай базы падрыхтоўкі спецыялістаў па спецыяльнасці "Нізкатэмпературная тэхніка" ў рамках гэтага праекта кафедры ЮНЕСКА БНТУ было перададзена абсталяванне на суму больш за 12 000 долараў ЗША (аўдыторыі 104, 208 навучальнага корпуса 9).
На працягу апошніх гадоў, у тым ліку і ў 2019 годзе, магістранты і маладыя выкладчыкі кафедры атрымліваюць гранты ЮНЕСКА на 4-х тыднёвую стажыроўку і прымаюць удзел у міжнароднай праграме стыпендый ЮНЕСКА і Міжнароднага цэнтра ўстойлівага энергетычнага развіцця пад эгідай ЮНЕСКА (МЦУЭР). з'яўляецца падрыхтоўка кваліфікаваных кадраў у галіне аднаўляльных крыніц энергіі. Сума штогадовага гранта складае каля 2000 долараў ЗША на аднаго ўдзельніка.
У чэрвені 2019 года выкладчыкі і студэнты кафедры атрымалі грант на ўдзел у адукацыйным праекце «Аднаўляльныя крыніцы энергіі як мера па барацьбе са зменамі клімату» ў рамках партнёрства паміж гарадамі-пабрацімамі Мінскам і Бонам пры падтрымцы інфармацыйнага бюро DАAD у Мінску. Для іх удзелу ў гэтым праекце нямецкім бокам выдзелена 4000 Еўра.
Кафедра супрацоўнічае з універсітэтамі Расіі, Францыі, Германіі, Швецыі, Славакіі, Румыніі, Японіі, Кітая, Латвіі і ўдзельнічае ў рэалізацыі міжнародных праектаў па праграмах ЮНЕСКА, ІНТАС, ТЭМПУС, Беларускага Рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў.