Кафедра была створана ў 1977 годзе па ініцыятыве рэктара БПІ, члена-карэспандэнта НАН Беларусі, доктара фізіка-матэматычных навук, прафесара В.Д. Ткачова. Першым загадчыкам кафедры быў абраны ў 1978 годзе доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар Д.С. Даманеўскі.
На пачатковым этапе (да 1984 года) кафедры была даручана арганізацыя падрыхтоўкі інжынераў па спецыяльнасці "Тэхналогія аптычнай вытворчасці" і выкладанне курса агульнай фізікі студэнтам некалькіх факультэтаў. Супрацоўнікамі кафедры было створана і шматразова мадэрнізавана 8 навучальных лабараторый, у тым ліку: тры лабараторыі для забеспячэння агульнаадукацыйнай падрыхтоўкі па курсе агульнай фізікі і спецыяльныя лабараторыі для падрыхтоўкі тэхнолагаў аптычнай вытворчасці, такія як тэхналогіі тонкіх плёнак, апрацоўкі аптычных дэталяў, юстыроўкі аптычных сістэм, агульнай тэхналогіі і інш.
У цяперашні час калектыў кафедры эксперыментальнай і тэарэтычнай фізікі ажыццяўляе фундаментальную падрыхтоўку па курсе агульнай фізікі (механіка, малекулярная фізіка і тэрмадынаміка, электрычнасць і магнетызм, ваганні і хвалі, оптыка, фізіка цвёрдага цела, атамная і ядзерная фізіка) студэнтаў вочнай і завочнай формы навучання прыборабудаўнічага , машынабудаўнічага і інжынерна-педагагічнага факультэтаў, а таксама вядзе курс "медыцынская і біялагічная фізіка" ў студэнтаў прыборабудаўнічага факультэта вочнай формы навучання. Вялікая ўвага надаецца ўкараненню новых адукацыйных тэхналогій, заснаваных на сучасных метадах тэставага кантролю ведаў. Агульны кантынгент навучэнцаў студэнтаў вочнага і завочнага аддзяленняў складае больш за 2000 чалавек у год.
У складзе кафедры ёсць тры навучальныя лабараторыі па асноўных раздзелах курса агульнай фізікі (каля 60 вучэбна-лабараторных стэндаў) і чатыры вучэбна-навукова-метадычных кабінета для правядзення навукова-даследчай работы студэнтаў, эксперыментальнага макетавання і камп'ютарнага мадэлявання.
Калектыў кафедры вядзе распрацоўку вучэбна-метадычных сродкаў і дапаможнікаў для забеспячэння агульнаадукацыйнай падрыхтоўкі студэнтаў. Тэхнічнае забеспячэнне навучальнага працэсу і навуковых даследаванняў кафедры ў двухзменным рэжыме ажыццяўляе кваліфікаваны інжынерны персанал.
На кафедры праводзіцца навукова-метадычная работа інавацыйнага характару са студэнтамі і вучнямі тэхнічных класаў БНТУ. Адна з такіх форм - выкананне вучнямі і студэнтамі даследчых работ па фізіцы, тэматыка якіх выходзіць за рамкі навучальных праграм. Асноўнай формай арганізацыі і правядзення НДРС на кафедры ЭТФ з'яўляецца індывідуальнае навуковае кіраўніцтва выкладчыкамі даследчай працай асобных студэнтаў, якія займаюцца ёю ў пазаўрочны час.
