КАФЕДРА «АХОВА ПРАЦЫ» І ЯЕ ЎКЛАД У ПАДРЫХТОЎКУ ФАЦЫЯЛІСТАЎ ДЛЯ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ
Кафедра "Ахова працы" з'яўляецца адным з вядучых структурных падраздзяленняў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта і Рэспублікі Беларусь, які ажыццяўляе адукацыйную і навуковую дзейнасць у галіне аховы працы.
Гісторыя кафедры пачынаецца з 12 лютага 1963 года, з моманту стварэння кафедры "Тэхніка бяспекі і супрацьпажарная тэхніка". З верасня 1965 года перайменавана ў кафедру "Ахова працы". Першым загадчыкам стаў кандыдат тэхнічных навук, дацэнт Ф.А. Багдановіч, які ўнёс вялікі ўклад у стварэнне кафедры. У далейшым кафедру ўзначальвалі дацэнт Н.М. Рыкаў (з 1979 па 1984 г.), кандыдат тэхнічных навук, дацэнт І.У. Заяш (з 1984 па 1999 г.). З 1999 г. загадчыкам кафедры з'яўляецца доктар тэхнічных навук, прафесар AM Лазарэнкаў.
Доўгія гады на кафедры працавалі такія высокакваліфікаваныя спецыялісты як: прафесар Паспелава Т.Г., дацэнты Багдановіч Ф.А., Данілка Б.М., Заяш І.В., Завалокін Н.С., Жураўкоў Н.М, Ігнацік І. К., Кісялёва Т.М., Кугейка М.М., Лук'янаў В.П., Навуменка А.М., Серыкава Л.І., Філяновіч Л.П., Углік Н.М.
Цяпер на кафедры працуе высокакваліфікаваны, творчы калектыў, прадстаўлены прафесарска-выкладчыцкім складам і вучэбна-дапаможным персаналам. З адзінаццаці выкладчыкаў, якія працуюць на кафедры, адзін доктар тэхнічных навук, тры кандыдаты тэхнічных навук. Характэрнай асаблівасцю работы кафедры з'яўляецца сумяшчэнне педагагічнай, навуковай і практычнай дзейнасці. Выкладчыкі кафедры маюць не толькі вялікую тэарэтычную базу ведаў, але і досвед працы ў розных сектарах эканомікі. Большасць з іх атрымалі базавую адукацыю ў Беларускім політэхнічным інстытуце і Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі па спецыяльнасцях: інжынер-механік, інжынер-электрык, інжынер-будаўнік.
На кафедры вялікая ўвага ўдзяляецца пастаяннаму ўдасканаленню прафесійнага ўзроўню. Выкладчыкі павышаюць сваю кваліфікацыю на курсах у філіяле БНТУ "Міжгаліновы інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў па менеджменце і развіццю персаналу БНТУ" і ДУА "Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы". Ажыццяўляецца цеснае ўзаемадзеянне з рознымі дзяржаўнымі органамі і арганізацыямі Рэспублікі Беларусь: Дэпартаментам Дзяржаўнай інспекцыі працы, упраўленнямі аховы працы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны працы і Міністэрства энергетыкі, аддзеламі аховы працы вядучых прадпрыемстваў.
Асноўнай задачай кафедры з'яўляецца забеспячэнне падрыхтоўкі студэнтаў усіх факультэтаў універсітэта, якія навучаюцца на вочнай і завочнай формах першай ступені навучання, па цыкле агульнаадукацыйных дысцыплін: "Ахова працы", "Пажарная бяспека", "Бяспека жыццядзейнасці чалавека".
На кафедры створана неабходная навучальна-метадычная база для паспяховага ажыццяўлення навучальнага працэсу. Распрацаваны і зацверджаны тыпавыя навучальныя праграмы па дысцыпліне "Ахова працы" для будаўнічых, энергетычных, машынабудаўнічых, металургічных спецыяльнасцей. За апошнія 20 гадоў падрыхтаваны і выдадзены 8 падручнікаў і 11 навучальных дапаможнікаў па дысцыпліне "Ох-рана працы" для большасці спецыяльнасцей БНТУ з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, у якіх улічаны палажэнні дзеючых цяпер нарматыўных, заканадаўчых і іншых дакументаў. У рамках узаемадзеяння з замежнымі партнёрамі ў 2022 годзе падрыхтаваны і выдадзены падручнік "Ахова працы" з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь сумесна з Ташкенцкім дзяржаўным тэхнічным універсітэтам імя А. Карымава.
Падрыхтаваны і выдадзены вучэбна-метадычныя дапаможнікі для студэнтаў-завочнікаў, студэнтаў-дыпломнікаў розных спецыяльнасцей (з улікам іх спецыфікі), а таксама зарэгістраваныя ў НДРУП "Інстытут прыкладных праграмных сістэм" электронныя вучэбна-метадычныя комплексы па вучэбнай дысцыпліне "Ахова працы".
У навучальным працэсе калектыў кафедры спалучае традыцыйныя формы акадэмічнага выкладання з укараненнем інавацыйных тэхналогій.
Навучальная база кафедры "Ахова працы" прадстаўлена пяццю абсталяванымі лабараторыямі і камп'ютарным класам для кантролю ведаў студэнтаў, у якіх штогод праходзяць навучанне каля 5 тыс. студэнтаў пры выкананні лабараторных работ, правядзенні практычных заняткаў і каля 3500 чалавек пры кансультаванні раздзела "Ахова працы" дыпломных праектаў .
На кафедры з 1996 па 2015 год функцыянавала выпрабавальная лабараторыя, якая праводзіла даследаванні і інструментальныя замеры фактараў вытворчага асяроддзя для атэстацыі працоўных месцаў па ўмовах працы. Лабараторыя была акрэдытавана на незалежнасць і тэхнічную кампетэнтнасць у сістэме акрэдытацыі Рэспублікі Беларусь у адпаведнасці з патрабаваннямі СТБ ІСО/МЭК 17025. Работы выконваліся на прадпрыемствах і ў арганізацыях Рэспублікі Беларусь на дагаворных умовах.
Навукова-даследчая работа - неад'емная частка дзейнасці кафедры. Калектыў кафедры прымае актыўны ўдзел у штогадовых міжнародных і рэспубліканскіх навуковых канферэнцыях. Па выніках навуковых даследаванняў апублікаваны дзве манаграфіі і больш за 300 навуковых артыкулаў. Праводзімая навукова-даследчая дзейнасць садзейнічае павышэнню эфектыўнасці працэсу навучання, дае магчымасць на практыцы паказаць студэнтам падыходы да пастаноўкі і вырашэння навуковых праблем, прыцягнуць найбольш здольных з іх да выканання навуковых даследаванняў, выкарыстоўваць атрыманыя вынікі ў адукацыйным працэсе пры чытанні лекцый, правядзенні практычных і лабараторных заняткаў.
З мэтай раскрыцця навуковага патэнцыялу студэнтаў ажыццяўляецца іх актыўнае далучэнне да навукова-даследчай работы кафедры. Асноўныя формы работы са студэнтамі ў рамках навукова-даследчай дзейнасці - удзел у выкананні НДР, індывідуальная работа з навуковымі кіраўнікамі, удзел у канферэнцыях, падрыхтоўка навуковых работ на рэспубліканскі конкурс. Вынікі даследаванняў студэнты штогод дакладваюць на міжнародных і рэспубліканскіх канферэнцыях удзел у канферэнцыях.
